W samorządach Kultura

Program opieki nad zabytkami jest już w Gdańsku

Radni Gdańska przyjęli dziś program opieki nad zabytkami. Jest to dokument, którego celem jest budowanie tożsamości mieszkańców, prestiżu miasta oraz promocji turystycznej. Program przygotowany została na cztery lata ale będzie cyklicznie aktualizowany.

Program opracowany został na cztery lata (2016-2019) i będzie cyklicznie aktualizowany. Dwa lata od ogłoszenia w dzienniku urzędowym prezydent sporządzi sprawozdanie z jego wykonania, które przedstawi radzie miasta. Prowadzony w trakcie jego realizacji monitoring umożliwi uwzględnianie nowych uwarunkowań prawnych, społecznych i gospodarczych oraz sprecyzowanie lub modyfikację założonych celów.

– Celem strategicznym programu jest zachowanie dziedzictwa kulturowego Gdańska służące budowaniu tożsamości mieszkańców, prestiżu miasta oraz promocji turystycznej – podkreśla Grzegorz Sulikowski Miejski Konserwator Zabytków w Gdańsku. – Odbywać się to będzie przez włączenie problematyki opieki nad zabytkami i ich ochrony do strategicznych zadań miasta.

 

Podstawy prawne

Uchwała jest wynikiem realizacji zapisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 roku, poz.1446, ze zmianami), zgodnie z którym prezydent miasta jest zobowiązany do sporządzenia na okres czterech lat gminnego programu opieki nad zabytkami. Warto dodać, że „Gminny Program Opieki nad Zabytkami Miasta Gdańska na lata 2016-2019” został wykonany w oparciu o gminną ewidencję zabytków i uzyskał wymaganą opinię Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

 

Trzy priorytety i źródła finansowania

Realizacja programu oparta będzie o trzy priorytety:

  1. Ochrona zabytków i rewitalizacja krajobrazu kulturowego, poprzez poprawę stanu zabytków, ich remonty, adaptacje do nowych funkcji, rewitalizację obszarów zdegradowanych, unikanie zastępowania zabytkowej, autentycznej substancji tzw. rekonstrukcjami, zachowanie i kontynuacja odmiennych tradycji rozwoju przestrzennego historycznych dzielnic Gdańska, ochrona krajobrazu kulturowego.
  1. Gdańsk kolebką Solidarności – miejscem, w którym rozpoczął się proces jednoczenia całej Europy. Poprzez dokumentowanie zasobów związanych z dziedzictwem Solidarności, zabezpieczenie i ochrona terenów związanych z jej początkami, zachowanie i rewaloryzacja obiektów związanych z Solidarnością i znajdujących się np. na terenach postoczniowych i związanych z powstawaniem Solidarności lub oznaczanie ich odpowiednimi tablicami.
  1. Badanie, dokumentacja i promocja dziedzictwa kulturowego Gdańska.  W tym wypadku szczególne znaczenie będą miały badania, rozpoznanie zasobów i specyfiki kulturowej Gdańska, edukacja i kształtowanie opinii publicznej zarówno pod kątem historii miasta i jego zabytków, jak również ideałów wolności i solidarności; promocja zabytków, nie tylko najcenniejszych, ale również lokalnych, współpraca i wspieranie organizacji pozarządowych zajmujących się szeroko pojętą problematyką ochrony dziedzictwa kulturowego Gdańska.

 

Oprócz środków budżetowych miasta, realizacja programu będzie możliwa dzięki programom rządowym i sektorowym. Poszczególne cele będą osiągane dzięki partnerom uczestniczącym, którymi są: ministerstwa, instytucje kultury (państwowe i samorządowe), Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, kościoły, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy oraz instytucje międzynarodowe.

 

Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków

Przypomnijmy, że rok temu (1 października 2015 roku) w strukturach  w Gdańsku utworzono Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków. To efekt porozumienia, które po dwóch latach negocjacji uzgodniło z wojewodą i Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Miesiąc później miasto przejęło część zadań od konserwatora wojewódzkiego w zakresie opieki nad zabytkami w naszym mieście. Z kompetencji miejskiego konserwatora wyłączone są jednak dwa obszary: Głównego Miasta i zespół pocysterski w Oliwie (czyli przede wszystkim Katedra i Park). W rękach Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozostają kluczowe decyzje dotyczące przestrzeni miejskiej, takie jak uzgodnienia w sprawie planów zagospodarowania przestrzennego i postępowania związane z archeologią. Głównymi powodami przejęcia przez Miasto części zadań konserwatora zabytków było usprawnienie administracji konserwatorskiej w mieście i większa możliwość wpływu na finansowanie prac przy obiektach zabytkowych.

 

Rejestr i ewidencja zabytków

Rejestr zabytków znajdujących się na terenie województwa pomorskiego prowadzi Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku (na podstawie art. 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Wpis do rejestru zabytku nieruchomego może nastąpić z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy (art. 9 ust. 1 w/w ustawy). Przedmiotowego wpisu dokonuje wojewódzki konserwator zabytków wydając decyzję administracyjną. Na terenie miasta Gdańska zabytki objęte są ochroną konserwatorską na podstawie 389 decyzji o wpisie do rejestru zabytków; decyzje te obejmują razem 734 obiekty, 8 układów urbanistycznych, ruralistycznych i zespołów zabytkowej zabudowy.

 

Prezydent miasta prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu miasta. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: zabytki nieruchome wpisane do rejestru; inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; a także inne zabytki nieruchome wyznaczone przez prezydenta miasta w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W gminnej ewidencji zabytków miasta Gdańska znajduje się 7298 obiektów (stan na 22.02.2016 r.).