W samorządach Kultura

Muzeum Warszawy wydało antologię legend warszawskich

Justyna Kamińska

28.09.2016

Ponad 60 legend warszawskich z okresu od połowy XIX w. do współczesności, związanych z różnymi rejonami stolicy, m.in. Starym Miastem i Traktem Królewskim, znalazło się w publikacji "Legendy warszawskie. Antologia" wydanej przez Muzeum Warszawy.

Jest to pierwsza tak obszerna publikacja poświęcone wyłącznie warszawskim legendom. O jej wyjątkowości świadczy zarówno ilość i różnorodność zebranych w niej lokalnych podań, lecz także jej oryginalna struktura, przemyślany wybór tekstów i ich staranne opracowanie edytorskie. Antologia to także unikatowa szata graficzna i ilustracje autorstwa Wojciecha Pawlińskiego oraz teksty popularnonaukowe przygotowane przez specjalistów z Działu Badań nad Warszawą Muzeum Warszawy i Pracowni Studiów Miejskich Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

 

Publikacja została podzielona według klucza topograficznego. Legendy są związane z konkretnymi rejonami, m.in. Rynkiem Starego Miasta i Nowym Miastem, Traktem Królewskim i Wisłą, ale również Wilanowem czy Marymontem. Każdy rozdział otwiera notka poświęcona danej lokalizacji. Opowiada o historii, ale i współczesności tego rejonu. Czasem są to bowiem miejsca, których już nie ma jak kościół św. Jerzego na ul. Świętojerskiej albo pałacyk Marii Kazimiery na Marymoncie, w którym obecnie mieści się kościół.

W większości lokalizacji zestawiono ze sobą kilka wariantów tych samych opowieści, opracowanych przez różnych autorów i wydanych w różnych latach. Dzięki temu możemy zarówno śledzić przemiany poszczególnych wątków i motywów, które odzwierciedlają ewolucję społecznych wyobrażeń na temat przeszłości Warszawy, jak i zaobserwować ciągłość zasadniczych struktur fabularnych – owego niematerialnego dziedzictwa, które jest szczególnie cenne w mieście tak silnie doświadczonym przez historię jak Warszawa.

 

W publikacji znalazło się ponad 60 legend ponad 20 autorów m.in. Ewy Szelburg-Zarembiny i Artura Oppmana, a także prace folklorystów i historyków, którzy w XIX w. spisywali opowieści ludowe. Są to teksty Romana Zmorskiego, Walerego Przyborowskiego i Kazimierza Władysława Wójcickiego. Ponadto w publikacji znalazły się nowe opracowania literackie legend, krążących dotychczas tylko w obiegu ustnym i w Internecie.

 

Publikacji towarzyszy Mapa legend warszawskich, obejmująca Stare i Nowe Miasto, dzięki której można odbyć spacer śladami legendarnych postaci. Mapa uwzględnia lokalizacje związane z legendami wraz z krótkimi opisami miejsc i obiektów.