W samorządach

Bezpieczeństwo wody pitnej

23 grudnia 2020 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ukazała się Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia. Oznacza to, że kraje członkowskie UE będą miały na 2 lata na przeniesienie dyrektywy do polskiego prawa, a następnie 6 lat na pełne wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem w zaopatrzeniu w wodę do picia.

Nowe przepisy mają na celu przede wszystkim poprawę bezpieczeństwa wody pitnej i zwiększenie zaufania konsumentów do kranówki, która jest wielokrotnie tańsza niż woda butelkowana, ponadto nie przyczynia się do zanieczyszczenia środowiska.

Jedną z najistotniejszych zmian, zwłaszcza dla Polski (w innych krajach działania te podejmowane są od lat) jest wprowadzenie obowiązku zarządzania ryzykiem w zaopatrzeniu w wodę do picia, zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Zarządzanie ryzykiem to kompleksowe podejście do eksploatacji systemów zaopatrzenia, obejmujące cały łańcuch dostaw wody, od spójnej ochrony obszarów zasilania punktów poboru wody przeznaczonej do spożycia (istotna rola gmin, zwłaszcza w odniesieniu do planów zagospodarowania przestrzennego), poprzez pobór, uzdatnianie i dystrybucję (rola przedsiębiorstw wodociągowych), do wewnętrznych systemów wodociągowych (przyłącza i instalacje wodociągowe).

Przepisy unijne dotyczące kolejnych wieloletnich ram finansowych na lata 2021 – 2027 przewidują możliwość dofinansowania tego sektora gospodarki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności, warunkując ją opracowaniem krajowego planu inwestycyjnego.

Obecnie Ministerstwo Infrastruktury realizuje projekt pn. „Opracowanie Programu inwestycyjnego w zakresie poprawy jakości i ograniczenia strat wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi” finansowany z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020. Wykonawcą opracowania jest spółka Arcadis. Przygotowanie projektu Programu inwestycyjnego wymaga oceny aktualnego stanu polskiego systemu zaopatrzenia w wodzę oraz określenia potrzeb wynikających z obowiązku wdrożenia nowej DWD (Drinking Water Directive). Jest to możliwe jedynie na podstawie analizy informacji zgromadzonych w urzędach i instytucjach.

Informacje o potrzebach gmin i przedsiębiorstw możliwe są do pozyskania jedynie od nich samych. Dlatego do każdej polskiej gminy skierowano ankiety zawierające najistotniejsze pytania pozwalające na ocenę nie tylko potrzeb finansowych, ale także ich oczekiwań w zakresie zmian w przepisach prawnych, czy też wsparcia merytorycznego. Ankiety te mają  charakter sondażowy i dlatego im więcej gmin weźmie w nich udział, tym większa będzie dokładność szacowanych potrzeb finansowych, jak i możliwości alokacji krajowych środków publicznych w planowanych przedsięwzięciach poprawy bezpieczeństwa dostaw wody w tworzonym budżecie unijnym, tak aby jak najmniej obciążać kosztami konsumentów w taryfie za wodę.

Link do stron internetowych z ankietami do gmin, przedsiębiorstw wodociągowych oraz organów, urzędów i instytucji nadzorujących i regulujących został przesłany do zainteresowanych instytucji. Ankiety skierowane do właścicieli / administratorów obiektów priorytetowych, ekspertów i konsumentów dostępne są na stronie  https://www.arcadis.com.pl/jakosc-wody-ankieta.

Wypełnienie ankiet jest jedyną szansą na prawidłowe oszacowanie potrzeb i pozyskanie dodatkowego dofinansowania z funduszy UE. Celem ankiet jest wyznaczenie priorytetowych obszarów działań i potrzeb inwestycyjnych w każdej polskiej gminie.

Celem pytań jest oszacowanie przybliżonych kosztów inwestycji w najbliższych latach, w różnych miejscach kraju. Jeżeli gmina realizuje sama zadanie zaopatrzenia w wodę, to po zaznaczeniu odpowiedniej opcji wypełnia ankietę skierowaną do przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, a jeśli zadanie to zostało przekazane innemu podmiotowi, powinna zostać wypełniona część B i C ankiety.

Pytania ankietowe dotyczące potrzeb inwestycyjnych (część B) niezbędnych do wdrożenia nowej dyrektywy (warto zapoznać się wcześniej z jej treścią na stronie https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32020L2184) dotyczą oceny, które grupy potrzeb inwestycyjnych są najistotniejsze w poszczególnych gminach.
Podobne informacje zbierane są w ankietach dotyczących przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych.

Mając na względzie powyższe, z każdej gminy powinny zostać zebrane dane z następujących ankiet:

- Ankieta skierowana do gmin

- Ankiety skierowane do przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, w liczbie odpowiadających ilości podmiotów realizujących na terenie gminy.

Aktywny udział gmin w zebraniu danych jest niezbędny dla przygotowania polskiego Programu inwestycyjnego w zakresie poprawy jakości i ograniczenia strat wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

fot. Pixabay