Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia planu ogólnego gminy. Jako podstawę prawną wskazała m.in. art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 2025 r. poz. 1153, 1436 oraz z 2026 r. poz. 252) oraz art. 13a ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DzU z 2026 r. poz. 538; dalej: upzp). Na terenie udokumentowanego złoża kopalin wyznaczyła strefę wielofunkcyjną z zabudową mieszkaniową jednorodzinną, dopuszczającą zabudowę o maksymalnej powierzchni wynoszącej 60 proc.
Zgodnie z art. 13b pkt 3 lit. h upzp ustalenia planu ogólnego określa się z uwzględnieniem uwarunkowań rozwoju przestrzennego gminy, w szczególności udokumentowanych złóż kopalin, kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnych bezzbiornikowych magazynów substancji. Stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 3 lit. c, w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ochrony środowiska, w tym ochrony złóż kopalin. Z kolei na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze (DzU 2011 nr 163 poz. 981, ze zm.; dalej: pgg) udokumentowane złoża kopalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego w celu zabezpieczenia możliwości ich eksploatacji lub wykorzystania.
Organ nadzoru wskazał, że nie każdy teren, na którym występują złoża, musi zostać objęty strefą górnictwa albo strefą otwartą. Dotyczy to zwłaszcza tych części terenów, na których faktycznie istnieje już zabudowa jednorodzinna. Inaczej należy jednak ocenić tereny niezabudowane, przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną, na których znajdują się udokumentowane złoża. Takie obszary wymagają ochrony. Nie można obejmować ich ustaleniami, które w praktyce prowadziłyby do pominięcia złóż w planie ogólnym i uniemożliwiały ich późniejszą eksploatację albo wykorzystanie. To byłoby sprzeczne z art. 13b pkt 3 lit. h upzp oraz art. 95 ppg.
W konsekwencji organ nadzoru uznał, że doszło do naruszenia zasad sporządzania planu ogólnego. Pominięcie istniejących obszarów złóż pozostaje w sprzeczności z przepisami nakazującymi uwzględnienie ich ochrony w planowaniu przestrzennym.
Mając powyższe na uwadze organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały w zakresie danych przestrzennych obejmujących wymienione strefy planistyczne.
Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody zachodniopomorskiego z 3 lipca 2026 r., nr P-1.4131.197.2026.KN
