W samorządach

Zapraszamy do stołu

Fot. Pixabay

Problem marnowania żywności coraz częściej staje się elementem szerszej polityki miejskiej, łączącej cele społeczne i zdrowotne. Władze europejskich miast szukają sposobów, aby ograniczyć ilość wyrzucanego jedzenia, a jednocześnie integrować mieszkańców i edukować na temat zdrowego odżywiania.

Władze metropolii Lille (Francja), liczącej ok. 1,2 mln mieszkańców, zobowiązały się, zgodnie z francuską ustawą AGEC, do ograniczenia marnowania żywności o 50 proc. W tym celu zainaugurowano program skierowany do szkolnych stołówek. Do 2029 r. wsparciem ma zostać objętych około 200 szkół. Założeniem jest zmiana sposobu zarządzania jedzeniem. Stołówki, które przystępują do programu, przechodzą roczny cykl: ważenie wyrzucanego jedzenia, przeliczenie strat, warsztaty z kucharzami, nauczycielami i uczniami, a docelowo wspólne wypracowanie planu zmian. Często są to proste rozwiązania: możliwość dokładki zamiast podawania z góry dużych porcji, zmiany w menu czy inna organizacja wydawania posiłków. Efekty są wyraźne – w 40 szkołach, które wzięły udział w pilotażu, ilość wyrzucanego jedzenia spadła średnio o ok. 30 proc. w ciągu roku. Program jest częścią lokalnego planu zapobiegania powstawaniu odpadów na lata 2023–2029, którego budżet wynosi ponad 19 mln euro. Około 1,2 mln euro przeznaczono bezpośrednio na działania ograniczające marnowanie żywności. 

Inną drogę wybrało belgijskie Leuven, które w ramach projektu FEAST testuje tzw. living lab, czyli lokalne laboratorium zmiany nawyków żywieniowych. W projekcie uczestniczy ponad 30 partnerów z całej Europy, a w Leuven współpracują ze sobą m.in. miasto, organizacja Leuven2030, uniwersytet KU Leuven, organizacja społeczna SAAMO oraz instytucje opieki społecznej. Samorząd nie jest tu jedynie patronem projektu, lecz jednym z jego współtwórców. W kilku centrach sąsiedzkich odbywają się warsztaty kulinarne i wspólne posiłki. Kucharze, pracownicy socjalni i mieszkańcy gotują razem z prostych produktów, ucząc się przygotowywania zdrowych i niedrogich potraw. Ważnym elementem jest także wykorzystanie produktów, które często bywają wyrzucane – resztek czy nadwyżek.

Projekt skierowany jest w dużej mierze do osób o niższych dochodach, dla których dostęp do zdrowej żywności bywa trudniejszy. Miasto rozwija także platformę online, która ma pomagać w organizowaniu wydarzeń, zapisywaniu się na warsztaty czy docieraniu z informacją o zdrowej żywności. 

Jeszcze innym rozwiązaniem są, znane również z polskich miast, tzw. lodówki społeczne. Każdy może w nich zostawić nadwyżki jedzenia lub z nich skorzystać. W 2024 r. miasto Bordeaux wraz z miejskim ośrodkiem pomocy społecznej ogłosiło konkurs na instalację ośmiu nowych lodówek. Ale to był dopiero początek większego projektu. Jako operatorzy lodówek mogły się zgłaszać organizacje społeczne, które odpowiadają nie tylko za utrzymanie czystości i pilnowanie zasad, ale również za działanie edukacyjne związane z niemarnowaniem żywności, zbiórki żywności czy dyżury wolontariuszy Projekt jest finansowany m.in. z budżetu partycypacyjnego w kategorii „Razem i solidarni”, a na jego realizację przeznaczono 15 tys. euro.

TAGI: dobre praktyki,

Ta strona korzysta z plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszej witryny.

Zgoda na wszystkie
Zgoda na wybrane