Wsparcie wdrożeniowe dla 30 gmin w zakresie tworzenia Społecznych Agencji Najmu (SAN) stanowi element szerszej polityki państwa ukierunkowanej na zwiększenie dostępności mieszkań oraz efektywniejsze wykorzystanie istniejącego zasobu lokalowego. Projekt realizowany przez Krajowy Zasób Nieruchomości we współpracy z Instytutem Rozwoju Miast i Regionów zakłada kompleksowe wsparcie doradcze dla jednostek samorządu terytorialnego, obejmujące analizy lokalnych potrzeb, konsultacje prawne i podatkowe oraz przygotowanie modeli operacyjnych SAN.
Zakres wsparcia ma charakter fakultatywny i nie przesądza o obowiązku utworzenia agencji, co pozostaje zgodne z konstytucyjną zasadą samodzielności gminy oraz jej kompetencją do prowadzenia lokalnej polityki mieszkaniowej. W praktyce SAN funkcjonują jako podmioty pośredniczące pomiędzy właścicielami lokali a najemcami, umożliwiając zagospodarowanie mieszkań pozostających poza rynkiem, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilnych warunków najmu osobom o ograniczonej zdolności czynszowej. Instrument ten wpisuje się w szerszy kontekst interwencji publicznej - według danych prezentowanych podczas konferencji w Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, w Polsce występuje jednocześnie wysoka liczba pustostanów oraz znaczące zapotrzebowanie na lokale komunalne. SAN-y mają pełnić funkcję mechanizmu uzupełniającego wobec tradycyjnych form budownictwa społecznego, w tym realizowanych przez program Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych prowadzony przez KZN.
Równolegle zapowiedziano kontynuację wsparcia finansowego dla gmin - jesienią 2026 r. planowany jest kolejny nabór wniosków o dofinansowanie tworzenia i rozwoju SAN o wartości 60 mln zł ze środków europejskich. Dotychczas na działania związane z rozwojem najmu społecznego przeznaczono ponad 130 mln zł w ramach programu Fundusze Europejskie na Rozwój Społeczny.
