Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wojewody śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach z 27 stycznia 2025 r. (III SA/Gl 12/25). Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały rady gminy w sprawie ulg w spłacaniu należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym.
Istota sporu sprowadzała się do ustalenia, od kiedy liczyć 30-dniowy termin na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 2024 r. poz. 1465; dalej: usg). Gmina 21 czerwca 2024 r. doręczyła uchwałę wojewodzie w celu jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym – organ nadzoru nie zakwestionował wtedy jej treści. Tę samą uchwałę 27 września 2024 r. przekazała wojewodzie, jako organowi nadzoru, RIO. Izba uznała bowiem, że wpłynęła do niej uchwała dotycząca spraw nieleżących w jej kompetencjach, dlatego była zobowiązana przekazać ją właściwemu organowi. W efekcie wojewoda wydał rozstrzygnięcie nadzorcze 25 października 2024 r.
WSA uznał, że termin na ingerencję nadzorczą upłynął 22 lipca 2024 r., ponieważ uchwała została doręczona wojewodzie już 21 czerwca 2024 r. NSA podzielił to stanowisko. Podkreślił, że art. 91 ust. 1 usg nie uzależnia początku biegu terminu od doręczenia uchwały „w charakterze organu nadzoru” ani w szczególnym trybie. Przepis posługuje się pojęciem doręczenia wojewodzie, a nie doręczenia do konkretnej komórki organizacyjnej urzędu.
NSA przypomniał, że termin określony w art. 91 ust. 1 usg ma charakter materialnoprawny. Po jego upływie organ nadzoru traci kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały w trybie nadzorczym. Może wówczas jedynie zaskarżyć uchwałę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Krótki, sztywny termin służy pewności obrotu prawnego i ochronie samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd nie zaakceptował stanowiska, że wojewoda może domagać się dwukrotnego przekazania tej samej uchwały: raz jako organ właściwy do publikacji aktu, a drugi raz jako organ nadzoru. Skoro uchwała została doręczona, wojewoda powinien zrealizować wobec niej wszystkie swoje kompetencje, w tym nadzorcze, publikacyjne, ewidencyjne czy statystyczne.
Wyrok NSA z 15 maja 2026 r., I GSK 614/25
