W stanowisku z 23 października Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza wyraziła „najwyższe oburzenie” z powodu publicznej wypowiedzi Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz o planowanym zniesieniu ograniczenia liczby kadencji włodarzy gmin. Organizacja zarzuciła jej, że tworzy krzywdzące uogólnienia i podważa dorobek osób, które wielokrotnie uzyskiwały demokratyczny mandat od mieszkańców.
Pełczyńska-Nałęcz, broniąc dwukadencyjności, powiedziała o „zagrzanych spółeczkach i posadeczkach” oraz o trwałych powiązaniach z deweloperami. UMP uważa, że przedstawianie demokratycznie wybranych władz lokalnych jako osób broniących swoich przywilejów jest niedopuszczalne. „Nie ma naszej zgody na obrażanie tysięcy samorządowców, którzy każdego dnia pracują na rzecz mieszkańców. Nie ma naszej zgody na podważanie ich uczciwości i dorobku tylko dlatego, że wielokrotnie uzyskali demokratyczny mandat” – napisano w stanowisku.
Unia podkreśla, że Pełczyńska-Nałęcz nie pokazała dowodów, które mogłyby poprzeć tak poważne sugestie. Osoba na stanowisku ministra konstytucyjnego powinna być odpowiedzialna za swoje słowa, szanować samorządność i używać konkretnych argumentów, a nie rzucać populistycznych oskarżeń.
Krytyka ze strony partnera samorządów
UMP jest szczególnie oburzona, bo te słowa wypowiedziała minister odpowiedzialna za politykę regionalną. Podstawą tej polityki powinna być współpraca z samorządami. Organizacja pyta, jak ma wyglądać dalsza partnerska współpraca z samorządami, którym publicznie zarzuca się brak uczciwości i złe intencje.
Nie da się oczekiwać od samorządów skutecznego korzystania z funduszy europejskich, przeprowadzania ważnych inwestycji i dbania o rozwój lokalnych społeczności, a jednocześnie podważać ich wiarygodność. Rząd i samorządy nie zbudują współpracy opartej na partnerstwie, jeśli pojawiają się insynuacje i publiczne lekceważenie partnera, podkreśla UMP.
W 87 proc. gmin zmienili się włodarze
W stanowisku przytoczono też dane, które mają obalić argument o braku zmian na lokalnej scenie politycznej. Analiza UMP na podstawie danych Państwowej Komisji Wyborczej pokazuje, że w latach 2006–2024 włodarze zmienili się w 87 proc. polskich gmin. W wyborach od 2010 roku zmiany dotyczyły około 30–40 proc. gmin.
Organizacja twierdzi, że te dane pokazują, iż mieszkańcy sami potrafią ocenić swoich przedstawicieli i zdecydować o ich zmianie. Wieloletnia kadencja nie świadczy o nieuczciwości, a nowy włodarz nie daje pewności przejrzystości. UMP uważa, że nadużycia trzeba zwalczać skuteczną kontrolą i egzekwowaniem prawa, a nie ustawowym zakazem kandydowania dla doświadczonych samorządowców.
Z wyliczeń UMP wynika, że jeśli przepisy się nie zmienią, w wyborach samorządowych w 2029 roku dotychczasowi włodarze 1519 gmin, czyli 61 procent wszystkich gmin w Polsce, nie będą mogli ponownie kandydować przez limit kadencji.
Organizacja ostrzega, że tak duża, wymuszona ustawą zmiana władz lokalnych może przerwać ciągłość zarządzania i osłabić odporność samorządów. Mówi o wojnie za wschodnią granicą, zagrożeniach hybrydowych i kolejnych kryzysach, z którymi gminy muszą sobie radzić. Według UMP doświadczenie, które samorządowcy zdobyli podczas pandemii, kryzysu uchodźczego czy powodzi, jest zasobem państwa i nie powinno się go lekkomyślnie tracić.
Sejm utrzymał dwukadencyjność, minister odeszła z rządu
Stanowisko UMP ukazało się po głosowaniu Sejmu 22 października. Sejm odrzucił wtedy projekt zmiany Kodeksu wyborczego, który zakładał zniesienie ograniczenia do dwóch kadencji dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Za projektem głosowało 213 posłów, 215 było przeciw, a 9 wstrzymało się od głosu.
Jeszcze tego samego dnia wieczorem Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz ogłosiła, że odchodzi z rządu Donalda Tuska. Swoją decyzję powiązała z wynikiem głosowania w Sejmie i zachowaniem części koalicji rządzącej, w tym posłów Polski 2050, którzy poparli zniesienie ograniczenia liczby kadencji. „Koalicja, w tym niestety znaczna część posłów Polski 2050, stanęła przeciw ludziom, a za politykierskimi układami” – napisała w mediach społecznościowych. Dodała, że odchodzi z rządu, ponieważ wartości są dla niej ważniejsze niż stanowiska.
Unia Metropolii Polskich nadal popiera stanowisko strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego z 2025 roku, które domaga się zniesienia dwukadencyjności. Organizacja uważa, że zakaz ponownego kandydowania łamie podstawową zasadę demokracji, czyli prawo mieszkańców do swobodnego wybierania swoich przedstawicieli.
UMP wzywa Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz do wycofania krzywdzących insynuacji i przedstawienia rzetelnych danych uzasadniających formułowane oskarżenia. Apeluje także do parlamentarzystów o kontynuowanie debaty opartej na faktach i powrót do prac nad zniesieniem ustawowego ograniczenia liczby kadencji. „Samorządność nie jest przywilejem lokalnych polityków. Jest prawem obywateli. O tym, kto kieruje gminą, mają decydować mieszkańcy w demokratycznych wyborach – nie politycy w Warszawie” – podsumowuje Unia Metropolii Polskich.








