Zgierz 15 czerwca uruchomił „Tup Tup & Go” – usługę opartą na modelu DRT (Demand Responsive Transport), czyli transport reagujący na bieżące potrzeby pasażerów. Nie ma tu sztywnego rozkładu jazdy ani stałych tras. To pasażer wskazuje miejsce rozpoczęcia i zakończenia podróży, a system sam planuje najbardziej efektywny przejazd.
Sercem projektu jest bezpłatna aplikacja mobilna wykorzystująca specjalny algorytm, który analizuje zgłoszenia użytkowników i wyznacza trasę busa tak, aby sprawnie obsłużyć kilka osób podróżujących w podobnym kierunku. Po wpisaniu adresu docelowego pokazuje się przewidywana godzina odbioru oraz najbliższy wirtualny przystanek. Trasę pojazdu można śledzić na smartfonie w czasie rzeczywistym. W praktyce oznacza to, że pasażer wychodzi z domu dopiero wtedy, gdy bus się zbliża. Pojazdy mają podjeżdżać możliwie najbliżej miejsca zamieszkania pasażera. Wyposażono je również w foteliki dziecięce.
Podczas pilotażu, który potrwa do końca sierpnia, przejazd będzie kosztował 4 zł, niezależnie od długości trasy. Płatności realizowane są wyłącznie bezgotówkowo za pośrednictwem aplikacji. Zebrane doświadczenia mają pomóc w ocenie potrzeb mieszkańców i zdecydować o ewentualnym rozszerzeniu usługi.
Zgierz nie jest pierwszym samorządem, który sięga po to rozwiązanie. W 2022 roku władze Sosnowca zdecydowały o zastąpieniu części nocnych kursów tramwajowych transportem realizowanym na tej samej zasadzie co w Zgierzu – busami zamawianymi za pośrednictwem aplikacji. Rozwiązanie ostatecznie zastąpiło większość nocnych połączeń. Obecnie Sosnowiecki Transport na Zlecenie działa na terenie całego miasta i obsługiwany jest przez dwa elektryczne pojazdy. Co ważne, honorowane są wszystkie bilety ZTM – zarówno jednorazowe, jak i okresowe. Miesięcznie z usługi korzysta około 350 pasażerów. Według danych miasta pozwala ona generować oszczędności rzędu 50–60 tys. zł miesięcznie. Wynika to przede wszystkim z faktu, że koszt przejazdu tramwaju jest wielokrotnie wyższy niż eksploatacja niewielkiego busa. System obejmuje również dzielnice, do których transport szynowy nie dociera. W ciągu dnia busy wykorzystywane są do przewozu mieszkańców powyżej 60. roku życia do placówek ochrony zdrowia, urzędów oraz dziennych domów pomocy społecznej.
Radosław Podogrodzki
kierownik Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu
Transport na życzenie ma przede wszystkim uzupełniać istniejący system komunikacji miejskiej. W wielu miastach taką rolę pełnią rowery miejskie, natomiast w Zgierzu uznaliśmy, że najlepszym rozwiązaniem będzie model DRT. Od początku zakładaliśmy, że nie będzie to konkurencja dla komunikacji miejskiej, lecz jej uzupełnienie – szczególnie tam, gdzie autobusy kursują rzadziej lub nie mogą dotrzeć. Nie ma stałych tras. Są jedynie punkty odbioru i wysadzania pasażerów. System na bieżąco analizuje zamówienia i decyduje, czy do danego kursu można dołączyć kolejne osoby podróżujące w podobnym kierunku.
To nie jest taksówka, bo istotą rozwiązania jest współdzielenie podróży. Jeśli podczas kursu pojawią się kolejni pasażerowie, aplikacja może zmodyfikować trasę tak, aby obsłużyć więcej osób. Gwarantowany jest czas przejazdu, natomiast sama trasa może się zmieniać w zależności od aktualnego zapotrzebowania.
Arkadiusz Chęciński
prezydenta Sosnowca
Sosnowiecki Transport na Zlecenie miał początkowo zastąpić nocne linie tramwajowe. Zdecydowaliśmy się na takie rozwiązanie ze względu na niewielkie zainteresowanie nocną komunikacją, bowiem tramwajem często podróżowały pojedyncze osoby, a za kurs płaciliśmy od wozokilometra – czyli niezależnie od liczby pasażerów. Teraz STZ mamy także w miejscach, gdzie tramwaj nie dociera. Dodatkowo pasażer może zamówić przejazd o dowolnej godzinie w przedziale od 23 do 5. Nie ma stałych godzin, co pozwala zachować elastyczność. Jesteśmy bardzo zadowoleni z tego rozwiązania.
