Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie ustalenia wysokości diet dla radnych. Jako podstawę prawną wskazała art. 25 ust. 4, 6 i 8 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 2025 r. poz. 1153; dalej: usg) w związku z § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 października 2021 r. w sprawie maksymalnej wysokości diet przysługujących radnemu gminy (DzU z 2021 r. poz. 1974). W uchwale znalazła się informacja, że w przypadku nieobecności radnego na sesji rady lub na komisji związanej z tą sesją w lipcu lub sierpniu, jego dieta zostanie zmniejszona o 2 proc.
Zdaniem organu nadzoru, dieta stanowi zwrot kosztów ponoszonych w związku z pełnieniem funkcji radnego, a nie formę wynagrodzenia za pełnienie mandatu. Ma charakter kompensacyjny, czyli jej celem jest rekompensata wydatków i strat poniesionych w związku z wykonywaniem obowiązków publicznych, a nie zapewnienie stałego dochodu niezależnego od aktywności. Brak obniżenia diety w przypadku nieobecności radnego na sesji lub posiedzeniu komisji oraz jedynie symboliczne jej potrącenie nie znajdują podstaw prawnych, ponieważ w przypadku nieuczestniczenia w pracach rady radny nie ponosi kosztów, które dieta miałaby rekompensować. Ponadto różnicowanie potrąceń w zależności od przyczyn lub okresu nieobecności (np. w miesiącach wakacyjnych) pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania i z celem art. 25 ust. 4 usg. Przyjęta przez radę redukcja o 2 proc. jest pozorna i ma na celu jedynie formalne spełnienie wymogu potrąceń, bez faktycznego powiązania wysokości diety z rzeczywistym udziałem w pracach organów gminy.
Uchwała naruszyła ustawowe zasady ustalania diet radnych, gdyż prowadziłaby do nadania im charakteru stałego świadczenia pieniężnego, oderwanego od kosztów ponoszonych przez radnych w związku z wykonywaniem mandatu.
Mając powyższe na uwadze organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały w całości.
Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody opolskiego z 31 października 2025 r., nr PN.III.4131.1.60.2025
