Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański przedstawił założenia strategii mieszkaniowej rządu, która zakłada istotne zwiększenie roli państwa i samorządów w rozwoju budownictwa społecznego i komunalnego. W 2026 r. na ten cel przeznaczono 6,7 mld zł z budżetu państwa, a łącznie ze środkami z KPO - 8,7 mld zł. Kluczowym elementem systemu są bezzwrotne granty dla gmin, które mają umożliwić realizację inwestycji mieszkaniowych w blisko 900 lokalizacjach. Znacząca część środków (ponad 4 mld zł) trafi bezpośrednio do jednostek samorządu terytorialnego na rozwój budownictwa komunalnego i społecznego. Równolegle przewidziano finansowanie preferencyjne za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego, w tym kredyty dla Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych, TBS-ów oraz spółdzielni mieszkaniowych. Konstrukcja wsparcia łączy instrumenty dotacyjne i zwrotne, co ma zwiększyć efektywność realizowanych inwestycji.
Strategia zakłada również systemowe zmiany w organizacji rynku mieszkaniowego. Wprowadzony ma zostać model stabilnego najmu społecznego, skierowany do gospodarstw domowych o dochodach niewystarczających do zakupu mieszkania na rynku komercyjnym, ale jednocześnie zbyt wysokich, by kwalifikować się do wsparcia socjalnego. Rozwiązanie to przewiduje ograniczenie wysokości czynszów oraz obniżenie poziomu partycypacji najemców w kosztach budowy.
Istotnym elementem reformy jest zwiększenie dostępności gruntów pod inwestycje mieszkaniowe. Planowane jest nieodpłatne przekazywanie gminom nieruchomości należących do Skarbu Państwa oraz podmiotów publicznych, a także przywrócenie możliwości ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe. Mechanizmy te mają wzmocnić potencjał inwestycyjny samorządów przy realizacji ich zadań własnych w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty.
Strategia obejmuje również zmiany instytucjonalne, w tym zwiększenie transparentności działania spółdzielni mieszkaniowych oraz usprawnienie funkcjonowania wspólnot mieszkaniowych poprzez rozwój narzędzi cyfrowych i uproszczenie procedur decyzyjnych.
