Rybnik pierwsze mieszkanie wspomagane uruchomił już w 2022 roku, drugie w kwietniu tego roku. Są to w pełni wyposażone lokale, całkowicie dostępne dla osób z niepełnosprawnościami, zarówno architektonicznie, jak i funkcjonalnie. Mieszka w nich w sumie sześć seniorek, które mogą liczyć na wsparcie opiekunki przez minimum trzy godziny dziennie oraz, w razie potrzeby, na dodatkowe usługi opiekuńcze. Pobyt przyznawany jest decyzją dyrektora OPS, a koszt uzależniony od sytuacji dochodowej mieszkanek. Rybnik, jak podkreślają władze, buduje w ten sposób lokalny system wsparcia dla starszych osób, który ma zapewnić im samodzielność, towarzystwo i poczucie bezpieczeństwa bez konieczności trafiania do instytucji całodobowej opieki.
Śladem Rybnika podążają Gliwice. W październiku miasto podpisało list intencyjny z Fundacją Habitat for Humanity Poland, rozpoczynając współpracę przy tworzeniu pierwszego w mieście takiego mieszkania. W ramach projektu pilotażowego zostaną wyremontowane i połączone w jedną przestrzeń dwa lokale komunalne, w których powstanie funkcjonalne mieszkanie dla trzech kobiet w wieku 60+. Pracami projektowymi zajmie się fundacja, a remont sfinansuje miasto. Rekrutacja do mieszkań ruszy na początku 2026 roku. Pierwszeństwo otrzymają samotne seniorki, które nie mają swoich mieszkań. Również w Gliwicach naborem, programem wsparcia i codziennym prowadzeniem lokalu zajmie się OPS.
Jeśli pilotaż się sprawdzi, miasto planuje utworzenie całej sieci mieszkań dla seniorów w modelu cohousingu, a w dalszej perspektywie dom wielopokoleniowy, w którym wspólnie mogliby żyć seniorzy, młodzi dorośli i rodziny z dziećmi.
Katarzyna Kuczyńska-Budka
prezydent Gliwic
Fundamentem współczesnej polityki senioralnej musi być dobrze zaprojektowane mieszkanie – bezpieczne, dostępne, zintegrowane z przestrzenią miejską i usługami społecznymi. Gliwice są dziś jednym z miast, które pokazują, że w tej dziedzinie można działać odważnie i nowocześnie. Naszym celem jest tworzenie przyjaznych warunków życia dla osób starszych, które chcą zachować samodzielność, a jednocześnie mieć zapewnione wsparcie i poczucie bezpieczeństwa. Pilotaż mieszkania wspomaganego to konkretny krok w tym kierunku. To nie będzie instytucja – to będzie prawdziwy dom, zaprojektowany z myślą o potrzebach mieszkanek, w samym sercu miasta, blisko sklepów, skwerów i przychodni. Starzenie się społeczeństwa nie jest problemem, lecz wyzwaniem urbanistycznym i społecznym, które wymaga nowych modeli mieszkalnictwa i wsparcia. Dlatego w Gliwicach konsekwentnie wprowadzamy rozwiązania łączące dostępność architektoniczną z ideą wspólnotowości. Mamy już doświadczenie w tworzeniu mieszkań wspieranych i treningowych, a teraz dołącza do nich mieszkanie wspomagane – kolejny krok w budowaniu miasta otwartego, solidarnego i przyjaznego każdemu pokoleniu. Dzięki współpracy z partnerami społecznymi i instytucjonalnymi – od Habitat for Humanity Poland, przez Ośrodek Pomocy Społecznej, po Zakład Gospodarki Mieszkaniowej – Gliwice konsekwentnie rozwijają lokalny ekosystem mieszkań wspieranych. To spójny system działań, który nie tylko odpowiada na realne potrzeby mieszkańców, ale też może stać się wzorem dla innych samorządów w Polsce.
Piotr Kuczera
prezydent Rybnika
Takie mieszkania zapewniają godność i niezależność. Umożliwiają życie w dostosowanych do potrzeb seniorów warunkach, zamiast konieczności przeprowadzki do domu opieki albo samotnego gospodarowania w zbyt dużych domach. To częsty problem na Śląsku. Wdowy zostają same w dużych, dwupiętrowych domach opalanych węglem. Propozycja wspólnego gospodarowania daje im ulgę ekonomiczną, a jednocześnie towarzystwo w codzienności. Takie osoby lepiej funkcjonują społecznie, mają lepsze samopoczucie, lepszą jakość życia. Na początku realizacji naszego pomysłu brakowało odwagi, żeby pojawiły się pierwsze zainteresowane panie. Gdy pokazały, że można tak mieszkać, to stworzyła nam się lista oczekujących.
