Debata koncentrowała się na najnowszych inicjatywach unijnych służących wzmacnianiu bezpieczeństwa i odporności UE. Uczestnicy podkreślali, że wobec wojny w Ukrainie, niestabilności na Bliskim Wschodzie, incydentów z udziałem dronów w europejskiej przestrzeni powietrznej oraz utrzymujących się zagrożeń hybrydowych wymierzonych w infrastrukturę Unii, kwestie bezpieczeństwa i obrony znalazły się w centrum europejskiej agendy politycznej. W tym kontekście Grupa Robocza ds. Obrony zaakcentowała znaczenie zwiększenia unijnej produkcji obronnej, aby zagwarantować dostęp do sprzętu i zdolności w razie ewentualnych globalnych kryzysów zakupowych.
Przewodniczący Grupy Roboczej ds. Obrony Fernando López Miras, prezydent Regionu Murcji, otwierając obrady zaznaczył, że Unia Europejska weszła w krytyczną fazę integracji obronnej i mobilizacji przemysłowej. Podkreślił również, że europejskiej obrony nie da się budować wyłącznie odgórnie, ponieważ musi ona być osadzona w terytorialnej rzeczywistości regionów i miast, które zarządzają infrastrukturą podwójnego zastosowania i stanowią ośrodki przemysłu obronnego. Z kolei Tadeusz Truskolaski, sprawozdawca ds. planu transformacji europejskiego przemysłu obronnego, wskazał, że dla wzmocnienia gospodarki i bezpieczeństwa regionów konieczne jest uczynienie obronności jednym z głównych priorytetów, przy jednoczesnym zachowaniu znaczenia rozwoju lokalnego.
Istotny głos w dyskusji zabrał Christian Liflander, szef Sekcji Polityki Obronnej NATO. Wyraził on zaniepokojenie niestabilnością na Bliskim Wschodzie, ale jednocześnie zaznaczył, że to Rosja pozostaje największym zagrożeniem. Pozytywnie ocenił nowe unijne ramy legislacyjne dotyczące obronności, w tym pakiet dotyczący mobilności wojskowej, tzw. defence omnibus oraz nowy instrument finansowy Security Action for Europe (SAFE). Podkreślił też postęp we współpracy NATO i UE oraz znaczenie regionów jako podmiotów znajdujących się na pierwszej linii bezpieczeństwa.
O rosnącej potrzebie współpracy cywilno-wojskowej mówił Hans Das, zastępca dyrektora generalnego ds. Europejskiej Ochrony Ludności i Pomocy Humanitarnej Komisji Europejskiej. Wskazał, że wraz ze wzrostem złożoności zagrożeń Europa musi rozwijać zdolność przewidywania i przygotowania, aby możliwe było stworzenie kompleksowej oceny ryzyk i zagrożeń dla całej Unii. Adam Banaszak, sprawozdawca ds. Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, apelował natomiast o znaczące zwiększenie zasobów pochodzących zarówno z UE, jak i z regionów, podkreślając, że bez odpowiedniego finansowania nie będzie możliwe sprostanie wyzwaniom wojennym.
Podczas spotkania rozmawiano również o tym, jak regiony mogą skuteczniej wykorzystywać fundusze unijne, rozwijać współpracę transgraniczną oraz budować silne ekosystemy przemysłowe wspierające europejskie technologie obronne i przemysł obronny. W części poświęconej przestrzeni kosmicznej Nadia Pellefigue, sprawozdawczyni ds. unijnego aktu o przestrzeni kosmicznej, oraz Elena Donazzan, wiceprzewodnicząca komisji ITRE Parlamentu Europejskiego, zwracały uwagę, że zasoby kosmiczne stały się niezbędne w zarządzaniu kryzysowym, kontroli granic, wsparciu logistyki wojskowej oraz wykrywaniu zagrożeń hybrydowych.
Jeszcze przed popołudniową częścią obrad członkowie Grupy Roboczej odwiedzili Europejską Agencję Obrony, gdzie przedstawiono im możliwości współpracy między unijnymi inicjatywami obronnymi a aktorami regionalnymi na rzecz wzmacniania europejskiego ekosystemu obronnego. Podkreślono, że krajowe podejścia powinny być uzupełniane silniejszym wymiarem regionalnym, ponieważ to właśnie regiony odgrywają ważną rolę w rozwijaniu współpracy przemysłowej, pobudzaniu innowacji, budowaniu odporności i zapewnianiu zrównoważonego rozwoju terytorialnego. Za jeden z kluczowych priorytetów uznano innowacje, a także potrzebę czerpania z doświadczeń Ukrainy, której praktyka w reagowaniu na współczesne zagrożenia bezpieczeństwa może być cenną lekcją dla europejskiego sektora obronnego.
Fernando López Miras podsumował, że Unia Europejska musi działać zdecydowanie, by wzmacniać politykę obronną i zwiększać swoją autonomię. Jak zaznaczył, obecna sytuacja geopolityczna nie pozostawia czasu do stracenia, a samowystarczalność zależy od silnego i konkurencyjnego europejskiego przemysłu obronnego, suwerenności technologicznej oraz autonomii strategicznej. W jego ocenie regiony i miasta są niezbędnym elementem realizacji ambitnego celu, jakim jest wzmocnienie europejskiej bazy przemysłowej i technologicznej sektora obronnego, wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw oraz rozwój współpracy europejskiej.
Grupa Robocza ds. Obrony została powołana 1 kwietnia 2025 r. przez Biuro Europejskiego Komitetu Regionów, aby analizować i promować wkład władz lokalnych i regionalnych w rozwój architektury bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej. Kolejne posiedzenie tego gremium odbędzie się 16 czerwca 2026 r. w Cartagenie, w hiszpańskiej Murcji.
