W samorządach

Ranking Wspólnoty: budżety jak bomby z opóźnionym zapłonem

Rok 2014 przyniósł wzrost wydatków majątkowych, będących w samorządach znakomitym wskaźnikiem koniunktury finansowej. Ale już w 2015 r. inwestycje znacząco się zmniejszyły. Spadek był największy w miastach na prawach powiatu, przekroczył aż 10 proc. W zeszłym roku wzrosły za to dochody budżetowe – o około 2,5 proc. Jak te zmiany wpłynęły na poziom zamożności samorządów? Przedstawiamy coroczny ranking, którego autorem jest prof. Paweł Swianiewicz i Julita Łukomska.

Warszawa, Sopot, Polkowice, Kleszczów wygrywają w rankingu bogactwa samorządów. W górę pną się Katowice, Gliwice, Ostrołęka, Piaseczno. Zaskakujących skoków jest jednak niewiele. To raczej powolne budowanie pozycji. – Najwięcej zawsze działo się w grupie małych miast – pisze prof. Paweł Swianiewicz.

 

W 15 edycjach rankingu aż 8 razy wygrywała Krynica Morska, ale wśród zwycięzców pojawiały się też inne gminy (co ciekawe, bardzo często położone nad morzem albo w jego pobliżu): dwukrotnie Kalisz Pomorski, dwukrotnie Nowe Warpno, a także Łeba, Łęknica, Szczawno-Zdrój.

 

W tym roku również tutaj obserwujemy najbardziej spektakularną zmianę. Ziębice (woj. dolnośląskie), które jeszcze dwa lata temu znajdowały się w ogonie rankingu, w 2014 roku znalazły się na miejscu 268. (połowa stawki), w tym roku awansowały na miejsce 11.

 

Wśród powiatów od kilku lat na pierwszych dwóch pozycjach zmieniają się człuchowski (woj. pomorskie) i przysuski (mazowieckie).

 

Metoda rankingu

Zastosowana metoda obliczania wskaźnika użytego w rankingu jest identyczna, jak rok temu. Tak jak w zeszłym roku pominięte zostały wpływy z dotacji celowych. Zwłaszcza w okresie  intensywnego korzystania z funduszy unijnych dotacje mają chwilowy, ale bardzo silny wpływ na wielkość dochodów. Wpływ wielkiej dotacji inwestycyjnej potrafi wywindować samorząd bardzo wysoko w rankingu. Jest to awans chwilowy (incydentalny) i niemający związku z trwałym wzrostem zamożności budżetu. Wydaje się więc, że uwzględnienie tylko dochodów własnych i otrzymywanych subwencji lepiej oddaje hasło naszego rankingu (zamożność).

 

Tak jak w ubiegłych latach wpływające do budżetu dochody zostały skorygowane na dwa sposoby. Po pierwsze, odjęliśmy składki przekazywane przez samorządy w związku z subwencją równoważącą (regionalną w przypadku województw) – tak zwany w środowiskach samorządowych podatek janosikowy.  

 

Po drugie, do faktycznie zebranych dochodów dodaliśmy skutki zmniejszenia stawek, ulg i zwolnień w podatkach lokalnych (chodzi o to, by porównywać faktyczną zamożność, a nie skutki podejmowanych w gminach autonomicznych decyzji odnoszących się do polityki fiskalnej). Ta poprawka odnosi się wyłącznie do samorządów gminnych, bo powiaty i województwa nie podejmują żadnych decyzji odnoszących się do podatków.

 

Skorygowane w ten sposób dochody podzieliliśmy przez liczbę ludności każdej jednostki samorządowej.

 

 

Cały ranking do pobrania tutaj>>>

 

 

 

TAGI: finanse samorządowe, rankingi, ranking wspólnoty,