Rada powiatu przyjęła uchwałę w sprawie odwołania darowizny nieruchomości gruntowej oraz powrotnego nabycia prawa własności tej nieruchomości. Jako podstawę prawną wskazała art. 12 pkt 8 lit. a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (DzU z 2024 r. poz. 107; dalej: usp) oraz art. 13 ust. 2b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DzU z 2024 r. poz. 1148, ze zm.; dalej: ugn).
Zgodnie z art. 12 pkt 8 lit. a usp, do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Uchwała jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Do czasu określenia zasad zarząd powiatu może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady. W myśl art. 13 ust. 2b ugn, w przypadku niewykorzystania nieruchomości na cel, na który została darowana, lub wykorzystywania nieruchomości na inny cel niż cel, na który została darowana, darowizna podlega odwołaniu, chyba że organ, który wyraził zgodę na dokonanie darowizny, wyrazi zgodę na zmianę warunków umowy darowizny, w tym na zmianę celu, na który nieruchomość została darowana.
W ocenie organu nadzoru, z przywołanych przepisów nie wynika uprawnienie do wyrażenia zgody na odwołanie darowizny nieruchomości gruntowej przez radę. Brak podstaw, aby domniemywać uprawnienie organu stanowiącego na wyrażenie zgody dotyczącej odwołania darowizny nieruchomości. Z art. 32 ust. 2 pkt 3 usp wynika, że uprawniony do gospodarowania mieniem powiatu jest jego zarząd. Mieniem powiatu są: własność i inne prawa majątkowe należące do powiatu i innych powiatowych osób prawnych, w tym własność rzeczy ruchomych i nieruchomych. Natomiast gospodarowanie mieniem to ogół czynności faktycznych i prawnych, które składają się na zarządzanie, dysponowanie i zajmowanie się mieniem w formach prawem przewidzianych. Zakres ostatniego z tych pojęć jest szeroki i pozwala organowi wykonawczemu powiatu na samodzielne działanie i podejmowanie wszystkich koniecznych decyzji gospodarczych co do mienia powiatu, w tym decyzji, w wyniku których dojdzie do rozwiązania zawartych w toku działalności umów cywilnoprawnych, których przedmiotem są nieruchomości.
W związku z tym, że rada nie posiada upoważnienia ustawowego do odwołania darowizny, organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały w całości.
Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody łódzkiego z 21 stycznia 2025 r., nr PNIK-I.4131.1020.2024
