Piotr Całbecki przedstawił opinię dotyczącą wspólnej polityki rolnej po 2027 r. Dokument pokazuje punkt widzenia władz lokalnych i regionalnych z całej Unii Europejskiej na jedną z najważniejszych polityk wspólnotowych. Jak podkreśla marszałek, WPR dotyczy nie tylko kondycji rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego, ale także jakości życia na obszarach wiejskich.
W rozmowie zwraca uwagę, że wspólna polityka rolna historycznie była jednym z głównych filarów Unii Europejskiej. Dziś jej udział w unijnych wydatkach jest znacznie mniejszy niż w przeszłości, a jednocześnie oczekiwania wobec rolnictwa rosną. Zdaniem Całbeckiego reforma WPR jest konieczna, ale musi zaczynać się od rolnika – z uwzględnieniem różnic między państwami, regionami i samymi gospodarstwami.
Marszałek podkreśla, że nie można prowadzić jednej, odgórnej polityki wobec bardzo różnych gospodarstw: dużych, nowoczesnych przedsiębiorstw rolnych oraz małych i średnich gospodarstw, które często zmagają się z problemem opłacalności. Wszystkie są potrzebne, bo odpowiadają nie tylko za produkcję żywności, ale także za różnorodność kulturową, krajobrazową i społeczną obszarów wiejskich.
W opinii mocno wybrzmiewa również problem nadmiernej presji administracyjnej. Rolnicy mierzą się dziś z konkurencją zewnętrzną, rosnącymi wymaganiami środowiskowymi oraz coraz bardziej skomplikowanymi przepisami. Całbecki zaznacza, że cele klimatyczne i środowiskowe są ważne, ale nie mogą być przerzucane wyłącznie na barki rolników. Najpierw trzeba zapewnić im stabilność ekonomiczną i bezpieczeństwo prowadzenia działalności.
Zdaniem marszałka pogodzenie wymogów klimatycznych z opłacalnością produkcji jest możliwe, ale nie da się tego zrobić wyłącznie z poziomu Brukseli czy administracji centralnej. Kluczowy jest dialog prowadzony blisko rolników – na poziomie gmin, regionów i wspólnot lokalnych. To tam najlepiej widać, jakie rozwiązania są realne do wdrożenia i jakie wsparcie odpowiada na konkretne potrzeby gospodarstw.
Ważnym wątkiem rozmowy są młodzi rolnicy i przyszłość małych gospodarstw. Całbecki wskazuje, że młodych ludzi nie da się zatrzymać na wsi samymi deklaracjami. Potrzebują oni stabilnych zasad, przewidywalności dochodów i przekonania, że przejęcie gospodarstwa daje realną perspektywę zawodową. Bez tego będzie postępować depopulacja obszarów wiejskich, konsolidacja gospodarstw albo przekształcanie żyznych gruntów w działki budowlane.
Marszałek zwraca też uwagę, że wsparcie dla młodych rolników musi iść w parze ze wsparciem dla starszego pokolenia gospodarzy. To oni mają przekazać gospodarstwa następcom, ale muszą mieć pewność, że robią to w warunkach stabilnych i dających szansę na dalsze funkcjonowanie gospodarstwa.
W ocenie Piotra Całbeckiego przyszła wspólna polityka rolna powinna w większym stopniu angażować samorządy. Nie chodzi – jak zaznacza – o „walkę o władzę”, lecz o skuteczniejsze wykorzystanie środków i ograniczenie biurokracji. Samorządy lokalne i regionalne mogą pomóc w prowadzeniu dialogu z rolnikami, lepszym dopasowaniu wsparcia i odciążeniu gospodarstw od nadmiernych wymogów administracyjnych.
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów została przyjęta jednogłośnie, mimo że – jak przyznaje Całbecki – w czasie prac pojawiały się istotne różnice zdań. To pokazuje, że w debacie o przyszłości WPR możliwe jest znalezienie wspólnego języka. Teraz dalsze decyzje należą do instytucji unijnych i państw członkowskich.
