Rada miasta podjęła uchwałę w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku samorządowym i wysokości maksymalnej wysokości opłaty za wyżywienie. Jako podstawę prawną wskazano art. 58 ust. 1 i art. 59 ust. 2 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (DzU z 2025 r. poz. 798, ze zm.; dalej: ustawa). Uchwała zmieniła obowiązujące zasady ustalania opłat poprzez wprowadzenie obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku w zależności od objęcia go określonymi programami wsparcia. Przewidziano obniżkę dla dzieci objętych programem „Aktywny maluch 2022–2029” oraz świadczeniem „Aktywnie w żłobku”, a także w przypadku dzieci, które nie są objęte programem „Aktywny maluch 2022–2029”, lecz korzystają ze świadczenia „Aktywnie w żłobku”. Wysokość obniżenia odpowiadała kwotom otrzymanego dofinansowania. Jednocześnie wskazano, że obniżka wynikająca z programu „Aktywny maluch 2022–2029” jest związana z realizacją przez gminę zadania polegającego na utworzeniu 16 nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3, finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy.
Jak zauważył organ nadzoru, zgodnie z art. 25a ust. 1 i 2 ustawy zasady obniżania opłat za pobyt dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym w związku ze świadczeniem „Aktywnie w żłobku” zostały w pełni uregulowane na poziomie ustawowym. Podmiot prowadzący żłobek ma obowiązek obniżyć opłatę o kwotę otrzymanego świadczenia, a w razie niewykonania tego obowiązku – zwrócić świadczenie. W konsekwencji organy jednostek samorządu terytorialnego nie są uprawnione do powtarzania, modyfikowania ani uzupełniania tych regulacji w aktach prawa miejscowego, gdyż narusza to zasady legislacji i przekracza zakres ustawowego upoważnienia. Zakaz ten wynika również z zasad techniki prawodawczej, a jego naruszenie skutkuje nieważnością przepisów uchwały.
Natomiast postanowienia uchwały dotyczące obniżenia opłat z tytułu programu „Aktywny maluch 2022–2029” wykraczają poza delegację ustawową wynikającą z art. 58 ust. 1 i art. 59 ust. 2 ustawy, ponieważ wprowadzają odrębne zasady obniżania opłat. Ustawa nie uzależnia pobytu dziecka w żłobku od źródła dofinansowania.
Zdaniem organu nadzoru, uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego, którego treść musi pozostawać w zgodzie z przepisami ustawowymi. Akty te mają charakter zależny i mogą być wydawane wyłącznie na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego. Zakwestionowane postanowienia naruszyły te zasady, co przesądza o ich niezgodności z prawem oraz stwierdzeniu nieważności uchwały w całości.
Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody podkarpackiego z 14 stycznia 2026 r., nr P-II.4131.2.430.2025
