W ramach tegorocznego XXIII Samorządowego Forum Kapitału i Finansów zaplanowano specjalną ścieżkę konferencyjną „Przyszłość gmin wiejskich”, która stanie się przestrzenią do rozmowy o problemach, z jakimi codziennie mierzą się samorządy na obszarach wiejskich. Bloki tematyczne pozwolą spojrzeć na kluczowe zagadnienia: spory o ziemię, depopulację i wyzwania edukacyjne. Każdy z nich dotyka fundamentów funkcjonowania gmin wiejskich i odpowiada na pytanie, jak budować lepsze jutro polskiej wsi.
Ścieżka „Przyszłość gmin wiejskich” to propozycja nie tylko dla samorządowców z terenów wiejskich, lecz dla wszystkich, którzy chcą rozumieć wyzwania stojące przed lokalnymi wspólnotami i szukać nowych modeli rozwoju.
Jednym z najgorętszych tematów będzie kwestia planowania przestrzennego i zarządzania granicami gmin. W wielu regionach wciąż dochodzi do napięć i sporów wynikających z braku całościowego planowania ponadgminnego. Granice administracyjne zamiast łączyć – dzielą, a konflikty o ziemię stają się symbolem chaosu planistycznego. Eksperci podkreślają, że potrzebujemy nowych mechanizmów współpracy terytorialnej, które pozwolą samorządom nie walczyć o wpływy, lecz dzielić się nimi – zarówno w zakresie podatków, jak i kosztów świadczenia usług. W dyskusji pojawią się także postulaty reformy obecnego modelu rozstrzygania sporów granicznych między jednostkami samorządu terytorialnego. Obecny system jest nieczytelny i nieprzejrzysty, co tylko zwiększa lokalne napięcia. Warto więc zastanowić się, czy możliwe jest, by w miejsce rywalizacji pojawiła się współpraca w ramach obszarów funkcjonalnych, a kultura dzielenia się zastąpiła wyścig o granice.
Drugim filarem ścieżki będzie temat, który od lat spędza sen z powiek włodarzom gmin wiejskich, czyli demografia. Odpływ ludności, szczególnie młodych, nie jest tylko problemem statystycznym – ma głębokie skutki społeczne i psychologiczne. Poczucie pustoszejącej wsi wpływa na lokalne wspólnoty, osłabia więzi społeczne, zmniejsza poczucie bezpieczeństwa i ogranicza atrakcyjność gospodarczą regionu. Uczestnicy Forum będą rozmawiać o tym, jak prowadzić politykę usługową w sytuacji, gdy mieszkańców ubywa, a potrzeby wciąż rosną. Zastanowią się również, co w praktyce oznacza przyciąganie nowych mieszkańców i czy bez atrakcyjnej oferty mieszkaniowej jest to w ogóle możliwe.
Wątpliwości budzi też pytanie, czy rozwój zawsze musi oznaczać wzrost liczby ludności, czy raczej powinien koncentrować się na poprawie jakości życia tych, którzy decydują się pozostać. Dyskusja ma na celu pokazanie dobrych praktyk i rozwiązań, które pomagają w zatrzymywaniu mieszkańców i nadawaniu wsi nowej perspektywy rozwoju, nie tylko w wymiarze liczbowym, ale przede wszystkim jakościowym.
Kolejnym zagadnieniem będą wyzwania oświatowe. Edukacja w małych gminach wiejskich często boryka się z barierami w dostępie do wysokiej jakości kształcenia – od braków kadrowych, po ograniczone możliwości transportowe. Panel poświęcony edukacji będzie okazją do omówienia, jak samorządy mogą wspierać szkoły i uczniów poprzez inwestycje w infrastrukturę i transport, jak budować partnerstwa z organizacjami pozarządowymi i lokalnymi liderami oraz w jaki sposób nowe technologie i nauczanie zdalne mogą stać się szansą, a nie zagrożeniem. Szczególne miejsce zajmie temat wsparcia nauczycieli pracujących w małych szkołach, którzy nierzadko stają się kluczowymi postaciami lokalnych społeczności. Dzięki praktycznym przykładom uczestnicy konferencji dowiedzą się, jak krok po kroku wyrównywać szanse edukacyjne dzieci i młodzieży z obszarów wiejskich i jak przełamywać barierę, która wciąż dzieli uczniów ze wsi od ich rówieśników z miast.
Polska wieś w centrum uwagi
Konferencja w Katowicach będzie okazją do wymiany doświadczeń, inspiracji i wspólnego zastanowienia się nad tym, jak budować przyszłość wsi w duchu współpracy, solidarności i odpowiedzialności. Samorządowe Forum Kapitału i Finansów od lat jest najważniejszym miejscem spotkań liderów samorządów, świata finansów i gospodarki. W tym roku wieś znajdzie się w centrum uwagi – bo to, jak poradzimy sobie z jej wyzwaniami, będzie miało wpływ na rozwój całego kraju.
XXIII Samorządowe Forum Kapitału i Finansów to największa i najlepiej rozpoznawalna konferencja samorządowa w Polsce, od lat gromadząca liderów JST, administracji publicznej, instytucji finansowych oraz firm wspierających rozwój lokalny. Uczestnikami są m.in. prezydenci, burmistrzowie, marszałkowie, starostowie, skarbnicy, sekretarze, radni, eksperci branżowi i przedstawiciele nauki. To przestrzeń wymiany doświadczeń i rozmów o tym, jak skutecznie reagować na aktualne wyzwania samorządów – od zarządzania środkami publicznymi i finansowania projektów, po transformację energetyczną, rozwój mobilności, gospodarkę komunalną, audyt oraz nowoczesne podejście do mieszkalnictwa i oświaty. Forum dostarcza praktycznych rozwiązań, prezentuje innowacje i wspiera rozwój kompetencji.
Więcej informacji, rejestracja i szczegółowy program: https://www.samorzadoweforum.pl/.
