Głos Gmin Wiejskich

Negatywne konsekwencje wyłączenia terenu z obwodu łowieckiego

Nowelizacją prawa łowieckiego z 2018 r., realizując wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, ustawodawca wprowadził do porządku prawnego nowe instrumenty pozwalające posiadaczom i użytkownikom gruntów wpływać na prowadzenie na ich ziemi gospodarki łowieckiej. Warto jednak dobrze przemyśleć decyzję o wyłączeniu terenu z obwodu łowieckiego.

Podstawową formę wpływu na prowadzenie gospodarki łowieckiej na danym terenie stanowi regulacja zawarta w art. 27b prawa łowieckiego. Zgodnie z nim, właciciel będący osobą fizyczną, albo użytkownik wieczysty nieruchomości wchodzącej w skład obwodu łowieckiego może złożyć oświadczenie o zakazie wykonywania polowania na tej nieruchomości w formie pisemnej. Oświadczenie takie składa się przed starostą, który zobowiązany został do nieodpłatnego poświadczania własnoręczności podpisu właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości wchodzącej w skład obwodu łowieckiego na oświadczeniu. Organ właściwy do wydzierżawienia danego obwodu łowieckiego lub – gdy dany obwód łowiecki został wyłączony z wydzierżawiania – minister właściwy do spraw środowiska, są zobowiązani do niezwłocznego zawiadomienia dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego o złożeniu oświadczenia o zakazie wykonywania polowania lub cofnięciu oświadczenia o zakazie wykonywania polowania. W przypadku gdy starosta nie jest organem właściwym do wydzierżawienia danego obwodu łowieckiego lub gdy dany obwód łowiecki został wyłączony z wydzierżawiania, starosta zobowiązany jest niezwłocznie zawiadomić o złożeniu oświadczenia o zakazie wykonywania polowania lub cofnięciu oświadczenia o zakazie wykonywania polowania. Odpowiednio, zawiadamia on organ właściwy do wydzierżawienia obwodu albo ministra właściwego do spraw środowiska. Oświadczenie o zakazie wykonywania polowania lub cofnięcie oświadczenia o zakazie wykonywania polowania staje się skuteczne:

1) od dnia następującego po dniu jego złożenia – w przypadku, gdy starosta jest organem właściwym do wydzierżawienia danego obwodu łowieckiego;

2) od dnia następującego po dniu zawiadomienia organu właściwego do wydzierżawienia danego obwodu łowieckiego – w przypadku, gdy starosta nie jest organem właściwym do wydzierżawienia danego obwodu łowieckiego;

3) od dnia następującego po dniu zawiadomienia ministra właściwego do spraw środowiska – w przypadku obwodu łowieckiego wyłączonego z wydzierżawiania.

Właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, który złożył oświadczenie o zakazie wykonywania polowania na tej nieruchomości, może je cofnąć, w formie pisemnej, jednak nie wcześniej niż po zakończeniu łowieckiego roku gospodarczego, w którym zostało złożone oświadczenie o zakazie wykonywania polowania.

Rozwiązanie to w praktyce okazało się mało popularne, ponieważ konsekwencją ustanowienia zakazu polowań jest automatyczna utrata prawa do uzyskania odszkodowania za powstałe w takim terenie szkody łowieckie (art. 48 ust. 7 prawa łowieckiego).

 

Włączenie w proces tworzenia obwodu    

Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku drugiego z instrumentów ochrony uprawnień właścicielskich, zakładającego włączenie się w proces tworzenia obwodu łowieckiego. Zgodnie z art. 27 prawa łowieckiego, podziału na obwody łowieckie dokonuje w obrębie województwa sejmik województwa, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego. Przygotowanie projektu takiej uchwały należy do marszałka, który ma obowiązek wystąpić o opinię do właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Polskiego Związku Łowieckiego i właściwej izby rolniczej, a następnie uzgodnić go z wojewodą, a także organami wojskowymi – w przypadku, gdy podział na obwody łowieckie obejmuje grunty pozostające w zarządzie tych organów albo powierzone tym organom do wykorzystania. Po przeprowadzeniu wspomnianych czynności marszałek wprowadza zmiany do projektu uchwały wynikające z rozpatrzenia opinii i dokonanych uzgodnień – po czym ogłasza przez umieszczenie na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w poszczególnych gminach objętych projektem uchwały, za pośrednictwem właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), o sporządzeniu projektu uchwały oraz wyłożeniu jej do publicznego wglądu. Robi to na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i umieszczenia projektu uchwały na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego, wyznaczając w ogłoszeniu termin na składanie uwag do projektu uchwały, nie krótszy niż 21 dni od dnia wyłożenia i umieszczenia projektu uchwały na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego, oraz informując o formie i miejscu składania uwag. Uwagi do projektu uchwały sejmiku województwa może wnieść każdy właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości objętej projektem. Przy rozpatrywaniu uwag dotyczących wyłączenia nieruchomości z obwodu łowieckiego uwzględnia się szczególne właściwości nieruchomości lub prowadzonej na niej działalności, które istotnie utrudnią prowadzenie na niej gospodarki łowieckiej, albo – w przypadku objęcia nieruchomości obwodem łowieckim – spowodują konieczność zaprzestania lub istotnego ograniczenia prowadzenia na niej dotychczasowej działalności.

 

Konsekwencje wyłączenia

W przypadku wyłączenia nieruchomości z obwodu łowieckiego, na tym terenie nie prowadzi się gospodarki łowieckiej, w tym polowań, a równocześnie ich posiadacz nie traci prawa do odszkodowania za szkody łowieckie, które wypłacane jest wówczas ze środków Skarb Państwa (art. 50 ust. 1b prawa łowieckiego). Rozwiązanie to starają się popularyzować środowiska nieprzychylne łowiectwu, roztaczając przed posiadaczami nieruchomości arkadyjską wizję ziemi pełnej zwierząt, na które nie zasadza się krwiożerczy myśliwy.

Tymczasem obraz taki jest całkowicie fałszywy, a największą krzywdą, jaką można zrobić zwierzynie, to doprowadzić do wyłączenia swojej ziemię spod działań myśliwych. Zacznijmy od kwestii ogólnych: obszar całego kraju podzielony jest na obwody łowieckie, w granicach których prowadzona jest gospodarka łowiecka.

Jej podstawę stanowią wieloletnie plany łowiecko-hodowlane, opracowywane na okres 10 lat przez dyrektorów regionalnych dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, w uzgodnieniu z właściwymi marszałkami województw i Polskim Związkiem Łowieckim, po zasięgnięciu opinii właściwych izb rolniczych, i zatwierdzane przez Dyrektora Generalny Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Wieloletnie plany łowieckie określają m.in. zadania w zakresie zagospodarowania obwodów łowieckich i docelową liczbę łosi, jeleni szlachetnych, danieli, saren i muflonów oraz maksymalną liczbę dzików. Dane te muszą uwzględniać pojemność poszczególnych łowisk, aby zachować równowagę pomiędzy interesami gospodarki leśnej, rolnej, rybackiej i łowieckiej oraz zapewnić bezpieczeństwo ludzi i zwierząt domowych, a jednocześnie służyć poprawie stanu populacji.

Następnie, w oparciu o zawarte w planach wieloletnich wytyczne, dla poszczególnych obwodów cyklicznie ustalanie są plany łowieckie obejmujące okres od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku, które podlegają zaopiniowaniu przez wójtów i izby rolnicze oraz zatwierdzeniu przez nadleśniczych. Dokument taki stanowi podstawę prowadzenia przez koła łowieckie bieżącej gospodarki, określając m.in., ile zwierząt, jakiego gatunku, a także w jakim wieku i płci, myśliwi powinni w tym terenie upolować. Podkreślmy, że sankcją za upolowanie mniejszej niż przewidziano ilości sztuk może być obciążenie koła łowieckiego rodzajem kary finansowej albo wypowiedzenie mu umowy dzierżawy obwodu łowieckiego.

Realizacja przez myśliwych planu łowieckiego w zakresie pozyskania zwierzyny odbywa się z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania, które określają, w jaki sposób można polować, aby dać szansę zwierzynie i zapewnić bezpieczeństwo otoczeniu, a także zasad selekcji, z których wynika, jakie które sztuki powinny zostać zachowane dla poprawy kondycji całej populacji. Dodajmy, że Pprawo łowieckie przewiduje kary dla myśliwych, którzy pozyskają samce zwierzyny płowej z naruszeniem zasad selekcji.

 

Cały artykuł dostępny w dodatku Głos Gmin Wiejskich w numerze 6/2021 "Wspólnoty"

fot.Pixabay