Rada powiatu podjęła uchwałę w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego oraz umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej i obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Jako podstawę prawną wskazała m.in. art. 40 ust. 3 i 8 ustawy z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (DzU z 2025 r. poz. 889; dalej: udp). W dokumencie określono stawki opłat pobieranych przez zarząd dróg powiatowych za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, obejmujące: prowadzenie robót w pasie drogowym, umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami ani z potrzebami ruchu drogowego, umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami ani z potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w innych celach. Uchwała zawierała również szczegółowe regulacje dotyczące stawek opłat za ww. czynności.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym, w brzmieniu obowiązującym od 21 września 2022 r., zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie dotyczy m.in. prowadzenia robót w pasie drogowym, umieszczania liniowych urządzeń obcych, innych urządzeń obcych i reklam, a także zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności. W myśl art. 40 ust. 8 udp organ stanowiący JST ustala, w drodze uchwały, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 mkw. pasa drogowego dla dróg pozostających w zarządzie tej jednostki. Ustawa określa przy tym maksymalne wysokości stawek, w tym odrębne limity dla obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej.
W analizowanej uchwale rada ustaliła stawki dla celów obejmujących m.in. umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, obiektów budowlanych oraz reklam. Nie określiła jednak stawek dla celów wskazanych w art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 udp, czyli dotyczących umieszczania liniowych urządzeń obcych oraz innych urządzeń obcych i reklam. Stąd, zdaniem RIO, rada przekroczyła zakres delegacji ustawowej, ustalając stawki opłat za zajęcie pasa drogowego na cele niewymienione w ustawie o drogach publicznych. Jednocześnie nie wypełniła upoważnienia ustawowego, ponieważ nie określiła stawek dla wszystkich celów przewidzianych w ustawie. Rada była zobowiązana dostosować treść uchwały do aktualnego stanu prawnego. Skoro ustawodawca zmienił art. 40 ust. 2 udp, należało przyjąć, że była to zmiana zamierzona. Organ stanowiący nie może swobodnie modyfikować zakresu delegacji ustawowej, a akt prawa miejscowego powinien ściśle odpowiadać jej treści.
W konsekwencji stwierdzono nieważność uchwały w całości.
Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody świętokrzyskiego z 30 kwietnia 2026 r., nr PNK.I.4130.57.2026
