Szpitale powiatowe: gdzie są granice finansowej wydolności?
Jednym z najważniejszych punktów programu będzie debata „Szpitale powiatowe: bezpieczeństwo mieszkańców a granice wydolności finansowej”.
Sam tytuł dobrze oddaje dylemat, przed którym stoją samorządy prowadzące szpitale: z jednej strony chodzi o dostępność leczenia i bezpieczeństwo mieszkańców, z drugiej – o możliwości finansowe placówek i ich podmiotów tworzących.
Problem nie jest jedynie przedmiotem samorządowej debaty. W 2026 roku sytuacja finansowa szpitali powiatowych wielokrotnie trafiała na forum parlamentu. Ministerstwo Zdrowia zwracało przy tym uwagę, że kondycja poszczególnych placówek jest zróżnicowana – według danych przedstawionych w Sejmie ponad jedna trzecia szpitali powiatowych osiągała zysk, a około 40 proc. nie miało zobowiązań wymagalnych. Oznacza to jednak również, że znaczna część placówek funkcjonuje w zdecydowanie trudniejszych warunkach finansowych.
Podczas Forum Powiatów kwestia szpitali zostanie więc postawiona w szerszym kontekście: jak długo samorządowy system ochrony zdrowia może godzić oczekiwania mieszkańców z ograniczeniami finansowymi?
Piecza zastępcza coraz większym wyzwaniem finansowym
Drugim tematem będzie finansowanie pieczy zastępczej – jednego z kluczowych zadań realizowanych na poziomie powiatu.
Skala wyzwania rośnie. Według GUS na koniec 2025 roku w pieczy zastępczej przebywało 78,3 tys. dzieci, o 1,3 proc. więcej niż rok wcześniej. Zdecydowana większość – 60,7 tys. – znajdowała się w pieczy rodzinnej.
Jednocześnie rosną koszty. Z rządowego sprawozdania z realizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wynika, że średni miesięczny koszt utrzymania dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej wynosił w 2024 roku 1763 zł i był o 20,3 proc. wyższy niż rok wcześniej. W przypadku zawodowych rodzin zastępczych wzrost wyniósł 26,78 proc.
To właśnie finansowy wymiar funkcjonowania systemu znajdzie się w centrum kolejnej części Forum Powiatów.
Nowy budżet UE: jaka rola dla powiatów?
Trzeci blok przeniesie dyskusję z bieżących problemów finansowych na perspektywę kolejnych lat. Debata „Nowy budżet UE. Powiaty na marginesie czy w centrum polityki rozwoju po 2027 roku?” będzie dotyczyć miejsca samorządów powiatowych w nowej architekturze finansowania Unii Europejskiej.
To pytanie staje się szczególnie aktualne po przedstawieniu przez Komisję Europejską projektu wieloletnich ram finansowych na lata 2028–2034. Komisja zaproponowała budżet sięgający niemal 2 bln euro, a jedną z istotnych zmian ma być skupienie funduszy wdrażanych przez państwa i regiony wokół krajowych i regionalnych planów partnerstwa. Projekt jest przedmiotem dalszych negocjacji na szczeblu unijnym.
Z punktu widzenia powiatów zasadnicze pytanie brzmi więc: jakie miejsce w tym systemie zajmie szczebel ponadgminny i czy jego potrzeby rozwojowe znajdą odpowiednie odzwierciedlenie w przyszłym modelu dystrybucji środków europejskich?
Forum o sprawach, które dotyczą mieszkańców
Trzy tematy Forum Powiatów łączy wspólny mianownik – zdolność samorządów do wykonywania podstawowych zadań publicznych i finansowania rozwoju w kolejnych latach.
Szpital powiatowy, system pieczy zastępczej czy inwestycje współfinansowane ze środków europejskich mogą wydawać się odrębnymi obszarami. W praktyce każdy z nich prowadzi jednak do tego samego pytania: czy powiaty dysponują narzędziami i środkami odpowiadającymi zakresowi odpowiedzialności, jaki na nich spoczywa?
Odpowiedzi na te pytania będą szukać uczestnicy Forum Powiatów podczas XXIV Samorządowego Forum Kapitału i Finansów.
Szczegóły programu i rejestracja: www.samorzadoweforum.pl
