Program „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” ma umożliwić samorządom sprawdzenie, czy znajdujące się pod ziemią zasoby wód termalnych mogą być wykorzystane m.in. do produkcji ciepła. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej finansuje etap poszukiwawczy, dzięki czemu gminy nie muszą samodzielnie ponosić kosztów i ryzyka związanego z wykonaniem pierwszych odwiertów.
W całym kraju podpisano dotychczas 41 umów o łącznej wartości 573 mln zł. Pięć przedsięwzięć realizowanych jest w Wielkopolsce. Jednym z nich jest odwiert we Wrześni, którego symboliczne uruchomienie odbyło się z udziałem minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski, zastępcy prezesa NFOŚiGW Roberta Gajdy oraz burmistrza Wrześni Tomasza Kałużnego.
– Czas rozpocząć prace badawcze, które pozwolą ocenić teren i określić, w jakim zakresie wody geotermalne we Wrześni mogą zasilać lokalne ciepłownictwo, wspierać rozwój turystyki czy służyć do ogrzewania szklarni – mówiła Paulina Hennig-Kloska.
Września otrzymała z NFOŚiGW 10,27 mln zł dotacji. Całkowity koszt przedsięwzięcia wynosi 10,37 mln zł netto. Projekt zakłada wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego Września GT-1 o głębokości około 1460 metrów. Według wstępnych szacunków temperatura pozyskanej wody może wynosić około 53–54 stopni Celsjusza.
Dopiero wyniki odwiertu pokażą jednak, czy podziemne zasoby mają parametry i wydajność pozwalające na ich gospodarcze wykorzystanie. Jeżeli badania wypadną pomyślnie, jednym z możliwych zastosowań będzie wykorzystanie geotermii w lokalnym systemie ciepłowniczym.
Rozpoczęcie prac wiertniczych zaplanowano na trzeci kwartał 2026 r., a ich zakończenie na luty 2027 r.
Program „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” realizowany jest w latach 2020–2028. Jego głównym założeniem jest ograniczenie ryzyka finansowego, jakie ponoszą samorządy zainteresowane geotermią. Wykonanie pierwszego otworu wiąże się bowiem z dużymi kosztami, a przed przeprowadzeniem badań nie ma pewności, czy w danym miejscu uda się znaleźć wodę o odpowiedniej temperaturze i wydajności.
Jak informuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, zakończono dotychczas realizację 13 umów dotyczących rozpoznania warunków geotermalnych. W 11 przypadkach wyniki odwiertów określono jako pozytywne, a w dwóch jako negatywne.
Samo znalezienie wód termalnych nie oznacza jeszcze budowy ciepłowni geotermalnej. Decyzje o kolejnych inwestycjach mają być podejmowane dopiero po analizie parametrów uzyskanych podczas prac badawczych.
NFOŚiGW zapowiada również kolejne instrumenty finansowe przeznaczone już na zagospodarowanie rozpoznanych zasobów. Jednym z nich ma być Fundusz Transformacji Ciepłownictwa, z którego będzie można finansować m.in. budowę, rozbudowę i modernizację ciepłowni geotermalnych oraz wykonywanie i rekonstrukcję odwiertów.
Kolejnym źródłem pieniędzy ma być finansowany z funduszy norweskich program „Zielona Transformacja – Energia geotermalna” w ramach Mechanizmu Finansowego EOG 2021–2028. Wsparcie ma obejmować m.in. budowę i rozbudowę źródeł ciepła wykorzystujących geotermię oraz przystosowanie istniejących odwiertów poszukiwawczych do eksploatacji.
