Nowy program „Zielona Transformacja” będzie realizowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska przy wsparciu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Całkowity budżet przedsięwzięcia wynosi 160 mln euro z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz ponad 28 mln euro wkładu krajowego.
Podpisanie umowy to efekt wieloletniej współpracy Polski z Islandią, Lichtensteinem i Norwegią. Program będzie realizowany w partnerstwie z instytucjami z państw-darczyńców, w tym Norweską Agencją Środowiska, Norweską Dyrekcją ds. Zasobów Wodnych i Energii oraz Islandzkim Centrum Badań. Współpraca ta ma łączyć finansowanie z transferem wiedzy i doświadczeń.
Środki zostaną skierowane na cztery kluczowe obszary: działania klimatyczne, transformację energetyczną, ochronę przyrody oraz rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. W praktyce oznacza to m.in. wsparcie dla społeczności energetycznych, rozwój technologii wychwytywania i składowania CO₂ (CCUS), inwestycje w geotermię i magazynowanie energii, a także działania na rzecz bioróżnorodności i poprawy jakości powietrza.
Jak podkreślił wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta, inwestycje w technologie niskoemisyjne i odnawialne źródła energii mogą wzmocnić konkurencyjność polskiej gospodarki oraz zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne kraju. Zwrócił też uwagę na znaczenie działań związanych z gospodarką wodną, szczególnie w kontekście rosnącego ryzyka deficytu wody w Polsce.
Program przewiduje ogłoszenie dziewięciu otwartych naborów oraz realizację jedenastu projektów predefiniowanych, obejmujących m.in. rozwój geotermii, edukację klimatyczną, zielone zamówienia publiczne i ochronę przyrody, w tym tworzenie nowych rezerwatów. Pierwsze konkursy mają ruszyć w drugiej połowie 2026 roku, a realizacja projektów potrwa do końca kwietnia 2031 roku.
„Zielona Transformacja” jest jednym z ośmiu programów realizowanych w obecnej edycji Funduszy Norweskich i EOG w Polsce. Łączna wartość wsparcia dla kraju w tym mechanizmie sięga około 4 mld zł, czyli blisko 925 mln euro.
