Zgodnie z założeniami projektu, metropolia nie będzie ingerować w obecne granice administracyjne. Jej celem jest przede wszystkim usprawnienie współpracy samorządów i skuteczniejsze zarządzanie zadaniami wykraczającymi poza poziom pojedynczych gmin.
Centralnym ośrodkiem nowego związku ma zostać Gdańsk. W skład metropolii wejdzie od 50 do 61 jednostek samorządu terytorialnego.
Nowy związek metropolitalny będzie odpowiadał za koordynację działań w najważniejszych obszarach rozwoju regionu. Chodzi m.in. o transport publiczny i zrównoważoną mobilność, planowanie przestrzenne, ochronę środowiska czy promocję regionu. Samorządy mają także ściślej współpracować z administracją rządową przy realizacji dużych inwestycji infrastrukturalnych.
Rząd podkreśla, że takie rozwiązanie zwiększy konkurencyjność regionu i pozwoli szybciej reagować na wyzwania, takie jak zmiany klimatyczne czy rozwój infrastruktury transportowej. Lepsza koordynacja działań ma również przełożyć się na wyższą jakość usług publicznych.
Jednym z kluczowych efektów powołania metropolii ma być skuteczniejsze pozyskiwanie i wykorzystanie środków unijnych. Dzięki temu region ma zyskać większe możliwości inwestycyjne i przyspieszyć rozwój.
Związek metropolitalny będzie finansowany m.in. z udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) mieszkańców, co – według rządu – ma zapewnić stabilność finansową nowej struktury.
Projekt ustawy przewiduje także rozszerzenie kompetencji metropolii o działania związane z adaptacją do zmian klimatu i ochroną środowiska. Nowym zadaniem będzie również opiniowanie inwestycji transportowych, zwłaszcza kolejowych.
Przy okazji rząd proponuje zmiany w funkcjonowaniu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, dostosowując jej organizację do aktualnych wyzwań rozwojowych.
Zgodnie z projektem, nowe przepisy mają wejść w życie 30 czerwca 2026 roku. Jeśli ustawa zostanie uchwalona, Pomorze stanie się drugim regionem w Polsce z formalnie powołaną metropolią.
