Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl


W tym wydaniu „Wspólnoty” wiele miejsca poświęcamy finansom samorządów. Numer otwieramy analizą skutków reformy dochodów JST, zamykamy zaś najnowszym rankingiem zamożności, tj. analizą wydajności bazy dochodowej tych jednostek. Zachęcam do uważnej lektury obu materiałów.
Przepisy nie wymagają organizowania konkursu na stanowisko zastępcy wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, dlatego otwarte nabory należą do rzadkości. Mimo to są włodarze, którzy wybierają takie rozwiązanie.
Czy pracownik był uprzejmy? Czy potrafił wyjaśnić, jak załatwić sprawę? Czy są państwo usatysfakcjonowani? Coraz więcej samorządów szuka odpowiedzi na te pytania bezpośrednio u mieszkańców korzystających z usług urzędów gmin.
Ministerstwo Finansów wskazuje, że reforma dochodów JST przyniosła wyraźną poprawę wyników budżetowych w sektorze samorządowym. Spór pojawia się jednak poza zakresem ministerialnych statystyk. Kluczowe pytanie dotyczy nie tyle zasadności reformy, ile tego, czy jej drugi etap ograniczy się do korekty determinant, czy też rzeczywiście rozwiąże problemy miast na prawach powiatu, oświaty, przejrzystości danych.
Rozwijamy gospodarkę i wzmacniamy własny potencjał, a dzięki temu budujemy bezpieczeństwo – mówi burmistrz Rumi Michał Pasieczny, tłumacząc ideę Zielonych Okręgów Przemysłowych. Opowiada także o tym, dlaczego Rumia wciąż przyciąga nowych mieszkańców, jak zamierza wykorzystać szanse związane z metropolią pomorską i dlaczego rozwój gospodarczy jest dziś najlepszą polityką społeczną.
Odporność na kryzysy, niezależność energetyczna, cyberbezpieczeństwo i ochrona ludności – tym tematom poświęcona była konferencja Unii Miasteczek Polskich, zorganizowana 30 czerwca w Rumi. Jej uczestnicy rozmawiali o tym, jak przygotować miasta i gminy na wyzwania XXI wieku.
Marszałkowie województw mają stać się organizatorami regionalnych systemów transportowych, przewoźnicy autobusowi mają lepiej współpracować z koleją, a mieszkańcy terenów wykluczonych komunikacyjnie zyskają gwarancję minimalnej oferty przewozowej. Sejm rozpoczął prace nad największą od lat nowelizacją ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.
Afera wokół Szpitala Południowego doprowadziła do największych od lat zmian personalnych w kierownictwie warszawskiego urzędu miasta. Prezydent Rafał Trzaskowski poinformował o przyjęciu rezygnacji swoich dwóch zastępczyń: Renaty Kaznowskiej i Aldony Machnowskiej-Góry.
Samorządy spodziewają się dalszej poprawy swojej sytuacji ekonomicznej, jednak ich oceny są mniej optymistyczne niż pół roku wcześniej. Wiosenny odczyt Wskaźnika Aktywności Rozwojowej Samorządu wyniósł 0,178, wobec 0,188 jesienią 2025 roku. Największym obciążeniem dla perspektyw rozwojowych są przewidywane podwyżki lokalnych opłat, podatków i taryf. Jednocześnie samorządy zakładają zwiększenie zadłużenia, które ma pomóc w finansowaniu inwestycji.
Prezes Związku Powiatów Polskich opublikował list otwarty do premiera, ministra finansów i minister zdrowia. Stawia w nim tezę, że Polska od lat prowadzi błędną debatę o szpitalnictwie. Problemem nie są „szpitale powiatowe”, lecz wadliwy model finansowania całej publicznej ochrony zdrowia. Apeluje o gruntowną przebudowę organizacji opieki zdrowotnej.
Samorządy dużych miast i gmin wiejskich mówią jednym głosem: Polska jak najszybciej powinna wdrożyć system rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Podczas śniadania prasowego zorganizowanego przez Unię Metropolii Polskich przedstawiciele strony samorządowej przekonywali, że obecny model gospodarki odpadami jest coraz droższy dla mieszkańców i niesprawiedliwy, bo niemal całą odpowiedzialność finansową przerzuca na gminy oraz osoby płacące opłatę śmieciową.
Niejednolite interpretowanie prawa, zbyt rzadkie korzystanie z narzędzi nadzorczych, opóźnienia w publikowaniu aktów prawa miejscowego i zbyt duże obciążenie pracowników urzędów wojewódzkich – to najważniejsze problemy urzędów wojewódzkich ujawnione przez Najwyższą Izbę Kontroli. Słabości mają charakter systemowy i prowadzą do sytuacji, w której identyczne uchwały samorządów w jednym województwie są unieważniane, a w innym nadal obowiązują.
W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego coraz większe znaczenie ma nie tylko treść oferty, lecz także źródło przewagi konkurencyjnej wykonawcy. Komisja Europejska może badać, czy wsparcie udzielone przez państwo trzecie umożliwiło złożenie niezasadnie korzystnej oferty. Ochrona rynku zamówień publicznych zależy od precyzyjnych informacji o skutkach praktyk stosowanych przez państwa trzecie. Zamawiający muszą zatem odróżniać klasyczną ocenę oferty od sytuacji, w której znaczenie może mieć interwencja Komisji.
Podczas 172. posiedzenia plenarnego Europejski Komitet Regionów przyjął opinie dotyczące m.in. przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej, ochrony ludności, polityki konsumenckiej, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz finansowania transformacji klimatycznej po 2027 roku. W przygotowanie tych opinii znaczący wkład wnieśli samorządowcy z Polski.
Samorządy muszą przestać myśleć o rozwoju wyłącznie przez pryzmat nowych mieszkańców, nowych osiedli i nowej infrastruktury. W kolejnej dekadzie już kluczowa będzie adaptacja do starzenia się ludności, depopulacji i rosnących kosztów usług publicznych – mówi dr hab. Monika Stanny, profesor w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.
Miasto złożyło pierwszy dokument aplikacyjny do Federacji Europejskich Stolic i Miast Sportu (ACES Europe). Władze liczą, że udział w prestiżowym programie nie tylko wzmocni międzynarodową pozycję Lublina, ale także ułatwi pozyskiwanie funduszy na rozwój sportu i wzmacnianie aktywności mieszkańców.
Samorządy województw popierają wprowadzenie nowego mechanizmu finansowania turystyki, ale sprzeciwiają się propozycjom, które pomijają ich rolę w podziale środków. Konwent Marszałków Województw RP domaga się, aby wpływy z planowanej opłaty turystycznej trafiały nie tylko do gmin i Polskiej Organizacji Turystycznej, lecz także do województw oraz regionalnych organizacji turystycznych.
Otwarta w kwietniu po kilkuletnim remoncie biblioteka w Drezdenku tętni życiem, a tuż obok dobiega końca renowacja unikatowego secesyjnego sklepu mięsnego, który będzie punktem informacji turystycznej. Jeszcze pięć lat temu niewiele wskazywało na to, że XIX-wieczna kamienica może przejść taką metamorfozę. Brak biur, nieczynne toalety, strome schody i budynek w tak złym stanie, że nadzór budowlany groził jego zamknięciem, skutecznie studziły optymizm.
Funkcjonariusze CBA zatrzymali cztery osoby w śledztwie dotyczącym podejrzeń o ustawianie przetargów na zakup autobusów elektrycznych dla JST. Nieprawidłowości miały dotyczyć zarówno przygotowywania postępowań, jak i odbioru pojazdów niespełniających wymagań.
1 lipca na ulice wyjechał nowy tabor autobusowy, a wraz z nim weszły w życie zmienione rozkłady jazdy i nowy układ połączeń.
Zieleń w mieście to nie tylko estetyka, ale przede wszystkim jakość życia mieszkańców. Parki kieszonkowe pozwalają zmieniać niewielkie przestrzenie w miejsca spotkań, odpoczynku i lokalnej integracji – podkreśla prezydent Katowic Marcin Krupa.
Samorząd województwa rozstrzygnął regionalny etap XXV edycji konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”. Laureatów ogłoszono podczas Festiwalu Kół Gospodyń Wiejskich Powiatu Grójeckiego.
Prawie 50 przedstawicieli samorządów stanęło na starcie 29. Biegu Samorządowego Bursztyn Jarosławca. Najszybszy był Piotr Pobłocki, radny powiatu lęborskiego. Wśród kobiet zwyciężyła Paulina Przybyszewska z Urzędu Gminy w Ustce. Tradycyjnie wręczono również puchary Pisma Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”.
Sztuczna inteligencja nie jest kolejnym projektem informatycznym, który można powierzyć wyłącznie działowi IT. Jej wykorzystanie wpływa na organizację pracy, realizację zadań publicznych, ochronę danych, kontrolę zarządczą i odpowiedzialność kierownictwa jednostki. Dlatego samorząd, zanim zacznie wybierać narzędzia AI, powinien ustalić, które procesy chce usprawnić, kto jest ich właścicielem i jak zapewnić nadzór nad skutkami wykorzystania tej technologii.
W kampaniach wyborczych i referendalnych coraz częściej spotykamy się z ukrytymi reklamami politycznymi. Sprzyja temu gwałtowny rozwój technologii informacyjnych, a zwłaszcza wykorzystywanie internetu, gdzie dochodzi do manipulacji wpływających na wynik wyborczy. Dlatego tak ważne jest uregulowanie tej sfery aktywności.
Rok 2025 poprawił kondycję finansową większości samorządów, lecz nie przyniósł przetasowania w rankingu zamożności. Mimo wejścia w życie nowej ustawy o dochodach JST liderzy poszczególnych kategorii utrzymali pozycje, a większe zmiany nastąpiły dopiero w dalszej części zestawień.
Przy uzgadnianiu decyzji WZ zarządca drogi nie może automatycznie przyjąć, że działka położona w granicach miasta znajduje się na „terenie zabudowy” w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nie może też utożsamiać tego pojęcia z „obszarem zabudowanym” z przepisów o ruchu drogowym. Konieczna jest każdorazowa ocena rzeczywistego sposobu zagospodarowania terenu i jego otoczenia.