Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 10/1458 - maja 23, 2026
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Większy zakres klauzuli obronnej
Rozszerzenie klauzuli obronnej, zmiany w audycie środków unijnych oraz nowe zasady lokowania wolnych środków funduszy BGK to najważniejsze rozwiązania przewidziane w nowelizacji ustawy o finansach publicznych. Zmieniają się także zasady dostępu do zawodu audytora wewnętrznego.
Nowe dane na strategicznych mapach hałasu
Strategiczne mapy hałasu będą obejmować szerszy zakres danych o narażeniu mieszkańców oraz obiektów wrażliwych, w tym szkół, szpitali i domów pomocy społecznej. Ma to pozwolić lepiej powiązać mapowanie hałasu z planowaniem przestrzennym, inwestycjami i oceną skuteczności działań ochronnych.
Przekazanie sprawy między organami nie zawsze wymaga odrębnej informacji RODO
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji publicznej, który przekazuje sprawę według właściwości na podstawie art. 65 § 1 kpa, nie musi każdorazowo realizować odrębnego obowiązku informacyjnego z art. 14 RODO. Jeżeli pozyskanie lub ujawnienie danych wynika z prawa, a stronie przysługują gwarancje procesowe, zastosowanie może znaleźć wyjątek z art. 14 ust. 5 lit. c RODO.
Wadliwe doręczenie nie uruchamia terminu do odwołania
Jeżeli organ powołuje się na doręczenie zastępcze do rąk sąsiada, musi wykazać spełnienie wszystkich warunków z art. 43 kpa. Brak zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma u sąsiada oznacza, że doręczenie jest bezskuteczne, a termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu – orzekł WSA w Olsztynie.
Ustalenia w planie miejscowym muszą być spójne
Brak jednoznacznych ustaleń dla terenów rolnych oraz rozbieżności między tekstem i rysunkiem planu miejscowego mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały planistycznej.
Termin na opinię w sprawie programu bezdomności zwierząt
Obligatoryjny tryb opiniowania projektu programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi wyklucza podjęcie uchwały przed upływem ustawowego terminu na zajęcie stanowiska przez uprawnione podmioty. Skrócenie tego terminu narusza procedurę uchwałodawczą i uzasadnia stwierdzenie nieważności aktu w całości.
Udziały w spółdzielniach poza decyzją rady
Kompetencja rady powiatu do określania zasad wnoszenia wkładów oraz obrotu udziałami i akcjami dotyczy wyłącznie spółek, a nie spółdzielni. Powiat nie może rozszerzać tej regulacji na udziały spółdzielcze ani upoważniać zarządu do czynności, które należą do gospodarowania mieniem bez wyraźnej podstawy ustawowej.
dr Marcin Rulka*
Zasady zastępowania przewodniczącego rady gminy
Przewodniczący posiada kompetencje – ograniczone ustawowo – do organizowania pracy rady oraz prowadzenia jej obrad. Mimo że nie dysponuje istotnymi kompetencjami decyzyjnymi, jego obecność jest niezbędna do prowadzenia sesji rady i podejmowania na niej uchwał. Z tego względu ustawodawca precyzyjnie określił zasady zastępowania przewodniczącego. W artykule przedstawiamy procedury oraz związane z tym wątpliwości.
Barbara Świba
Możliwości uchylenia i zmiany decyzji ostatecznej
Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 albo art. 155 kpa nie może być traktowane jako kolejna instancja postępowania administracyjnego. Organ, który wydał decyzję, musi każdorazowo ustalić, czy za jej wzruszeniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a w przypadku art. 155 kpa także, czy spełnione są pozostałe ustawowe przesłanki. Szczególne wątpliwości pojawiają się przy decyzjach związanych, czyli takich, przy których organ nie dysponował luzem decyzyjnym. Orzecznictwo sądów wskazuje jednak, że zakaz ich zmiany lub uchylenia nie ma charakteru bezwzględnego.
Mateusz Górski
Konstrukcja klauzul przeglądowych w usługach transportowych
Kluczowym mechanizmem równoważącym trwałość umowy z potrzebą jej dostosowania do zmieniających się warunków realizacji zamówienia są klauzule przeglądowe. W przypadku usług dowozu dzieci do szkół ich znaczenie jest szczególne, ponieważ bezpośrednio wpływają na sposób wykonywania przez gminę obowiązku publicznego, a także na bezpieczeństwo i ciągłość świadczenia usługi. O prawidłowości konstrukcji takich klauzul decyduje nie tylko ich zgodność z przepisami, lecz przede wszystkim precyzyjne rozpoznanie ryzyk oraz uwarunkowań organizacyjnych.
Dotacje na kotły gazowe w 2026 r.
Brak wdrożenia regulacji unijnych do krajowego porządku prawnego wyklucza bezpośrednie stosowanie ograniczeń w finansowaniu kotłów na paliwa kopalne. Jest możliwość dalszego udzielania dotacji na kotły gazowe, przy jednoczesnym rozważeniu wsparcia dla systemów hybrydowych opartych częściowo na odnawialnych źródłach energii.
Diety sołtysa poza nadzorem RIO
Uchwała określająca zasady ustalania diet i zwrotu kosztów podróży przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych nie podlega nadzorowi regionalnej izby obrachunkowej, lecz kontroli organu nadzoru ogólnego. Przyjęte w niej mechanizmy, w tym obniżenie diety za nieobecność, obowiązują do czasu ich zakwestionowania przez właściwy organ lub sąd.
Będzie nowa ustawa o jakości powietrza
Projekt ustawy o jakości powietrza ma wdrożyć do polskiego systemu prawnego dyrektywę (UE) 2024/2881. Dla samorządów, zwłaszcza województw, oznacza to nowe obowiązki planistyczne, informacyjne i sprawozdawcze, możliwość ubiegania się o czasowe wyłączenia od stosowania nowych norm oraz większe ryzyko odpowiedzialności prawnej.
30 mln zł dla małych organizacji lokalnych
Rząd chce kontynuować program „Moc Małych Społeczności”. W 2026 r. wsparcie ma trafić do małych i średnich organizacji obywatelskich działających na terenach wiejskich oraz w miejscowościach do 100 tys. mieszkańców. Celem jest wzmocnienie odporności lokalnych wspólnot na sytuacje kryzysowe.
Samorządy chcą ograniczenia kwoty wolnej od potrąceń
Śląski Związek Gmin i Powiatów postuluje zmianę przepisów, która pozwoliłaby na egzekucję sądową i administracyjną należności innych niż alimentacyjne także z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Potrącenie miałoby być ograniczone do 10 proc. minimalnego wynagrodzenia.