Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 9/1457 - maja 9, 2026
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Janusz Król*
Rząd się sam wyleczy
Za dawnej komuny, w latach stanu wojennego, rzecznik prasowy rządu Jerzy Urban komentując sankcje gospodarcze nałożone na Polskę cynicznie rzucił w TVP, że „rząd się sam wyżywi”. Był to jawny wyraz pogardy tamtej władzy dla problemów narodu, którym nieudolnie rządziła.
Krzysztof Turzański, wiceprezydent Piekar Śląskich
ZGK zagrożone przez wyrok TSUE?
Jest poważny problem dotyczący odbioru odpadów przez ZGK. Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) w styczniu tego roku wydał wyrok dotyczący zamówień publicznych uchylający dotychczasowe zasady. Na mocy nowych rozstrzygnięć spółka ZGK nie spełnia kryteriów pozwalających jej na przyjęcie tego zadania na rok przyszły. W czym problem?
Miasta zsiadają z rowerów?
Malejące zainteresowanie użytkowników i rosnące koszty sprawiają, że niektóre samorządy rezygnują z utrzymywania sieci rowerów miejskich. Zamiast tego deklarują inwestycje w infrastrukturę rowerową lub transport publiczny.
Kto spotyka w mieście dzika… ten się już nie dziwi
Dziki stały się stałym elementem aglomeracji i coraz więcej samorządów zauważa, że to problem, który wymaga długofalowych, zaplanowanych rozwiązań, a nie jednorazowych interwencji. Miasta zaczynają szukać sposobów, jak radzić sobie z nim inaczej – nie tylko reagować, ale też zapobiegać konfliktom.
Wielki brat patrzy na parkingi
Przed nimi nic się nie ukryje, a na pewno nie kierowcy parkujący bez obowiązkowych opłat. Samochody wyposażone w kamery do skanowania tablic rejestracyjnych kontrolują strefy płatnego parkowania i wyłapują tych, którzy próbują zaoszczędzić na postoju.
Dominik Krzysztofowicz
Szpitale powiatowe w pułapce trwałego deficytu
Są jednym z fundamentów lokalnego bezpieczeństwa zdrowotnego, ale analiza wyników szpitali powiatowych za 2025 r. pokazuje, że sektor działa pod coraz silniejszą presją finansową. Z opracowania przygotowanego przez Związek Powiatów Polskich wynika, że problem nie jest incydentalny, ale powszechny i ściśle związany z konstrukcją finansowania świadczeń. Dominacja środków rozliczanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, narastająca luka między przychodami a kosztami, rosnące zadłużenie – składają się na obraz kryzysu, którego nie da się sprowadzić do błędów pojedynczych placówek.
Rozmawia: Sławomir Bukowski
Sytuacja niektórych szpitali powiatowych stała się krytyczna
Po latach narastających problemów system ochrony zdrowia znalazł się pod ścianą. I to nie jest efekt złego zarządzania na poziomie lokalnym, tylko konsekwencja wieloletnich zaniedbań i błędów systemowych. Domagamy się rozmów z rządem, strona samorządowa jest do nich przygotowana – mówi Andrzej Płonka, prezes Związku Powiatów Polskich, starosta bielski.
Urszula Adamczyk
Znikające dzieci
Samorządy zakończyły pierwszy etap rekrutacji do przedszkoli. Wnioski nie są optymistyczne – w wielu miejscach liczba dzieci spada szybciej niż prognozowano jeszcze kilka lat temu. Nawet jeśli wciąż są gminy i dzielnice, gdzie brakuje miejsc, to nie wynika to z lokalnego boomu urodzeń, lecz z migracji.
Leszek Pietraszek przewodniczącym GZM
Zgromadzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii przyjęło rezygnację dotychczasowego przewodniczącego Kazimierza Karolczaka. Jego miejsce zajął Leszek Pietraszek, wicemarszałek województwa śląskiego.
Przechlewo: referendum nieważne, wójt zostaje
Andrzej Żmuda Trzebiatowski nadal jest włodarzem pomorskiej gminy. Sprawa ma szerszy kontekst – to pokłosie głośnego zdarzenia drogowego z udziałem włodarza.
Materiał partnera
ePłatności w Polsce. Jak miasta wdrażają płatności w mObywatelu
Rozwój usług publicznych zmierza w stronę prostych, zintegrowanych rozwiązań, takich jak np. płatności w aplikacji mObywatel. Dzięki temu mieszkańcy mogą wygodnie regulować zobowiązania wobec miasta bez wychodzenia z domu. Automatyczne uzupełnianie danych, szybkie potwierdzenia i dostęp do historii transakcji zwiększają komfort i przejrzystość. To rozwiązanie łączy wygodę z wysokim poziomem bezpieczeństwa. Jednym z filarów działalności Fundacji Polska Bezgotówkowa jest wspieranie samorządów w procesie cyfryzacji, m.in. poprzez oferowanie instytucjom publicznym rozwiązań płatniczych.
Rozmawia: Urszula Adamczyk
Uproszczenie inwestycji drogowych i rewolucja w transporcie zbiorowym
O planowanych rozwiązaniach i ich znaczeniu dla gmin, powiatów i województw rozmawiamy z wiceministrem infrastruktury Stanisławem Bukowcem.
Artur Łakomiec: Moim celem jest zbudować mocną gospodarkę miasta
Stawiamy na elastyczność i partnerskie relacje z inwestorami. Oferujemy nie tylko doradztwo lokalizacyjne, lecz także kompleksowe wsparcie inwestycyjne. Mamy dziś w portfelu zaawansowane projekty inwestorów. To pokazuje, że wiemy, jak rozmawiać z biznesem – mówi prezydent Ostrowca Świętokrzyskiego Artur Łakomiec.
Centralny Rejestr Umów. Kto i jak zakłada w nim konto?
Od 1 kwietnia 2026 r. można zakładać konta w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP). Nie brakuje pytań od samorządowców, dlatego resort finansów przygotował poradnik z wyjaśnieniami.
Awantura o Misia zakończona odwołaniem burmistrza
Burmistrz Sobótki Mirosław Jarosz stracił urząd w wyniku referendum, które odbyło się 26 kwietnia. Radni są bezpieczni – frekwencja wymagana do ich odwołania była zbyt niska
Przechlewo: referendum nieważne, wójt zostaje
Andrzej Żmuda Trzebiatowski pozostaje włodarzem pomorskiej gminy. Sprawa ma szerszy kontekst – to pokłosie głośnego zdarzenia drogowego z udziałem włodarza.
Mateusz Kowalewski
Referendum lokalne. Między obywatelską kontrolą a politycznym kaprysem
Jest jednym z najmocniejszych narzędzi, jakie mieszkańcy mają wobec władzy samorządowej. Pozwala kontrolować wybranych przedstawicieli i odwołać ich przed końcem kadencji. Ta siła wymaga jednak rozwagi. Używana odpowiedzialnie wzmacnia demokrację lokalną; uruchamiana pod wpływem emocji, konfliktów lub doraźnych interesów może stać się narzędziem destabilizacji.
Grzegorz Bebłowski*
Zamówienia publiczne w JST. Między strachem a odpowiedzialnością
W wielu samorządach zamówienia publiczne nadal są traktowane jako obowiązek proceduralny – etap, który należy odhaczyć w realizacji budżetu. Ogłoszenie postępowania, otwarcie ofert, wybór wykonawcy, podpisanie umowy. Dokumenty się zgadzają, protokół został sporządzony, ogłoszenie w BZP opublikowane. Sprawa zamknięta. Problem polega na tym, że w obecnych realiach takie podejście jest nie tylko niewystarczające. Jest także niebezpieczne.
RPO: dowóz uczniów z niepełnosprawnościami nie działa tak, jak powinien
Rosnące koszty, niejasne przepisy i braki kadrowe sprawiają, że system dowozu uczniów z niepełnosprawnościami w wielu gminach jest na granicy wydolności – wynika z najnowszego raportu Rzecznika Praw Obywatelskich. Choć obowiązek transportu jest fundamentem równego dostępu do edukacji, w praktyce jego realizacja napotyka poważne bariery.
Ustawa o zrównoważonym rozwoju miast coraz bliżej
Samorządowcy i przedstawiciele administracji centralnej pracują nad ustawą, która ma uporządkować zarządzanie rozwojem polskich miast. Nowe przepisy mają wzmocnić współpracę między gminami, poprawić jakość usług publicznych i odpowiedzieć na wyzwania demograficzne oraz przestrzenne. Projekt jest obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych.
Milionowe nadużycia w spółce komunalnej w Rawiczu
Wśród 16 zatrzymanych przez policję osób są zarówno pracownicy spółki, jak i jej kontrahenci. Straty przez nich spowodowane mogły przekroczyć 8,5 mln zł. Burmistrz Grzegorz Kubik komentuje: – W gminie Rawicz nie ma miejsca na przymykanie oczu na nieprawidłowości.
Poznań: CBA zatrzymało 11 osób podejrzanych o łapówkarstwo
Wśród nich są osoby zatrudnione w jednostkach organizacyjnych Urzędu Miasta Poznania. Przeszukania przeprowadzono w około 30 lokalizacjach.
Andrzej Gniadkowski
W Ostrowie Wielkopolskim o przyszłości cyfrowego samorządu
Wykorzystać szansę, jaką dają nowoczesne narzędzia i uniknąć zagrożeń cyfrowego świata – o tym dyskutowali eksperci, edukatorzy, przedstawiciele świata biznesu i samorządu na konferencji „Bezpieczna i Nowoczesna szkoła oraz cyfrowy samorząd”. Organizatorami wydarzenia były: spółka Municipium – wydawca „Wspólnoty”, Fundacja EdTech Poland oraz miasto gospodarz Ostrów Wielkopolski.
Bartosz Klimas
Między słowami
Czy książka ma moc przyciągania? Liczne festiwale i nagrody literackie – organizowane i finansowane w znakomitej większości przez samorządy – zdają się to potwierdzać. Bywa, że do niewielkich miejscowości zjeżdżają tłumy – z początku po to, by spotkać się z ulubionym pisarzem, ale zdarza się, że później wielokrotnie wracają.
Bartosz Klimas
Architektura w prostszym rytmie
Projekt Teatru Muzycznego w Poznaniu stracił na oryginalności w imię względów praktycznych. Udało się jednak zachować przyciągającą oko bryłę budynku.
Iłowa Unikatowe centrum kultury inspirowane Japonią
Blisko 14 mln zł unijnego dofinansowania trafi do gminy Iłowa na kompleksową rewitalizację Biblioteki Kultury i stworzenie Ponadregionalnego Centrum Kultury Japońskiej. To największe wsparcie w historii gminy i jedna z najbardziej oryginalnych inwestycji w regionie.
Atak z nożem na wójt Starej Kornicy
Beata Jerzman, wójt gminy Stara Kornica (woj. mazowieckie) została zaatakowana w siedzibie urzędu. Napastnikiem był pracownik jednostki podległej gminie. Kobieta trafiła do szpitala, a sprawcę zatrzymano.
Mariusz Andrzejewski*
Akt w sprawie sztucznej inteligencji
AI Akt wprowadza nowe zasady korzystania ze sztucznej inteligencji, oparte na ocenie ryzyka, obowiązkach regulacyjnych i ochronie praw podstawowych. Dla samorządów oznacza to konieczność ustalenia, czy stosowane narzędzia są systemami AI, jaką rolę pełni jednostka w procesie ich wdrażania oraz jakie obowiązki wynikają z przepisów unijnych, projektowanej ustawy krajowej i RODO. Kluczowe staje się więc świadome, udokumentowane i bezpieczne wdrażanie technologii, która może usprawnić administrację, ale wymaga jednocześnie kontroli, przejrzystości i odpowiedzialnego zarządzania ryzykiem.
Zdzisław Majewski*
W referendach liczą się emocje i frekwencja
Krakowskie referendum, w którym mieszkańcy chcą odwołać prezydenta Aleksandra Miszalskiego, skłania do głębszych refleksji nad ustawową regulacją tej formy demokracji bezpośredniej w gminach. Prezydenta chcą odwołać przede wszystkim wyborcy prawicowi, niezadowoleni z podwyżki opłat za parkowanie i biletów na komunikację miejską oraz ustanowienia strefy czystego transportu. Są też głosy krytyki za zbyt liberalne podejście do zabudowy terenów zielonych. Ponadto zadłużenie miasta przez poprzednika spadło na barki Miszalskiego.