Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 7/1455 - kwietnia 11, 2026
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Janusz Król*
Wyzwolić wolę polityczną
Podczas niedawnych obrad Zgromadzenia Ogólnego ZMP w Gdyni sporo emocji wzbudziła kwestia parlamentarnych gier wokół kwestii dwukadencyjności. Poprzedni prezes ZMP, a obecnie senator Zygmunt Frankiewicz, który był gościem Zgromadzenia, w swoim wystąpieniu uznał tę grę za papierek lakmusowy intencji parlamentarzystów wobec samorządu i jego problemów. Podkreślił, że w parlamencie są dwa projekty ustaw w tej sprawie, ale aby któryś z nich został uchwalony, potrzebna jest wola polityczna. A tej nie ma, bo wobec różnicy zdań wewnątrz koalicji rządzącej projekty nie są procedowane. –Najwyraźniej zgoda partyjna jest ważniejsza niż dobro i siła państwa – podkreślił z wyraźnym żalem w głosie senator Frankiewicz.
Spacer się opłaca
Cel: śródmieście bez samochodów. W tym kierunku podążają już nie tylko ośrodki wojewódzkie, ale też mniejsze miejscowości. Samorządy próbują rozłożyć ruch i postój pojazdów w przestrzeni miejskiej, zachęcając kierowców do zostawiania aut poza centrum. Coraz częściej służą temu nie tyle same strefy płatnego parkowania, ile zróżnicowane stawki, które w nich obowiązują.
QR do WC
Polskie miasta coraz częściej sięgają po narzędzia cyfrowe, by rozwiązać bardzo przyziemny, ale realny problem: gdzie jest najbliższa toaleta? Aplikacje, mapy online, kody QR – możliwości, by ułatwić mieszkańcom i turystom życie w tej kwestii, jest coraz więcej.
Rozliczanie lokalnych władz po włosku
Mogłoby się wydawać, że najgorsze co może spotkać samorządowca, który podpadnie wyborcom, to hejt w mediach społecznościowych. Są jednak miejsca, gdzie kara bywa dużo bardziej dotkliwa, a niezadowolenie tłumu przybiera formy wyrafinowanej zemsty. I chociaż wszystko dzieje się w konwencji zabawy, lokalnym politykom powinno się zapalić czerwone światło.
Grzegorz Kubalski*
Deregulacja prawa samorządowego. Głupie kroki rządu
Czy zapowiadana deregulacyjna ofensywa rządu skończy się jak wiele ambitnych projektów politycznych – spektakularnym odwrotem? Z obietnic systemowych zmian pozostał legislacyjny kosmetyk, a zamiast likwidacji barier dostaliśmy katalog drobnych korekt, niektórych wręcz sprzecznych z tym, czego samorządowcy oczekują.
Janusz Król*
Związek Miast Polskich obradował w Gdyni
Jubileusz Gdyni, dwukadencyjność, referenda w samorządach oraz przejście na emeryturę długoletniego dyrektora Andrzeja Porawskiego zdominowały obrady 49. Zgromadzenia Ogólnego Związku Miast Polskich. W tle tych emocji odbyła się debata nad raportem o stanie miast oraz nad ustawą o zrównoważonym rozwoju miast.
Rozmawia: Janusz Król
Samorządowcy pracują pod presją pomówień i publicznych oskarżeń
Moje sprawy nie mają żadnego wpływu na działalność związku i moją w nim obecność. Zresztą podczas Zgromadzenia Ogólnego poświęciliśmy im sporo uwagi, bo w przeszłości wielu innych kolegów i koleżanek było oskarżanych, a później oczyszczanych z zarzutów. Oskarżenia rzucano na nich publicznie, ale tego, że zostali oczyszczeni, nikt już nie pamiętał i nikt ich nie przepraszał. Pracujemy w środowisku narażonym na ryzyko pomówień – mówi Jacek Sutryk, prezes Związku Miast Polskich, prezydent Wrocławia.
Polityczna próba sił we wschodniej Polsce. Bartłomiej Szajner wójtem Wojsławic
Kandydat zdecydowanie wygrał przedterminowe wybory już w pierwszej turze. Zdobył 57,8 proc. głosów, wyraźnie dystansując konkurentów.
Burmistrz Czaplinka zostaje na stanowisku
Referendum w sprawie odwołania Katarzyny Szlońskiej-Getki okazało się nieważne z powodu niskiej frekwencji. Do udziału w głosowaniu uprawnionych było 8779 mieszkańców, do urn poszło jedynie 950 – aby referendum było wiążące, frekwencja musiałaby wynieść co najmniej 2376 osób.
Urszula Adamczyk
Radny na etacie. Powstaje ogólnopolski rejestr
Sieć Obywatelska Watchdog Polska domaga się zmiany prawa i wprowadzenia zakazu łączenia funkcji radnego z pracą w jednostce gminy. Pierwszym krokiem ma być pokazanie skali zjawiska. W tym celu organizacja stworzyła ogólnopolski rejestr danych o radnych, którzy w swojej gminie są nauczycielami, pracownikami ośrodków kultury, sportu czy spółek komunalnych. – W wielu samorządach właśnie za stołki radni mają głosować tak, jak oczekuje organ wykonawczy – uzasadnia Szymon Osowski, prezes Watchdog Polska.
Burmistrz Trzebnicy z zarzutami. Śledczy mówią o milionowych nieprawidłowościach, włodarz zaprzecza
Prokuratura Okręgowa w Opolu postawiła burmistrzowi Trzebnicy Markowi D. zarzuty przekroczenia uprawnień i przyjmowania korzyści majątkowych. Według śledczych mogło dojść do nielegalnego wydatkowania ponad 2 mln zł z budżetu gminy. Samorządowiec nie przyznaje się do winy i zapowiada walkę o oczyszczenie z zarzutów.
Wójta Niedźwiady uratowały listy poparcia
Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec wójta gminy Niedźwiada, zatrzymanego za jazdę pod wpływem alkoholu. Kluczowe znaczenie miały pozytywne opinie lokalnej społeczności. Prokuratura zapowiada apelację.
Gminy wiejskie: Projekt ustawy o transgranicznych odpadach przerzuca koszty na samorządy
Związek Gmin Wiejskich RP krytycznie ocenia projekt ustawy wdrażającej unijne przepisy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Nowe regulacje nie tylko nie realizują zaleceń Najwyższej Izby Kontroli, ale mogą pogłębić problemy i przerzucić odpowiedzialność oraz koszty na gminy.
Kraków: spór o SCT wchodzi w nową fazę
Wojewoda małopolski złożył skargę kasacyjną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2026 r. Oznacza to, że ostateczna ocena legalności uchwały rady miasta należy teraz do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wejście w życie części zmian korzystnych dla mieszkańców zostanie opóźnione.
Dominik Krzysztofowicz
Samorządy budują lokalne bezpieczeństwo. Od schronień i magazynów po szkolenia, sprzęt i cyberodporność
Ochrona ludności coraz wyraźniej staje się pełnoprawnym obszarem polityki lokalnej. Samorządy przygotowują miejsca doraźnego schronienia i ukrycia, budują magazyny obrony cywilnej, kupują agregaty, sprzęt medyczny i wyposażenie logistyczne, prowadzą szkolenia dla mieszkańców oraz urzędników, inwestują także w cyberbezpieczeństwo. Z tych działań wyłania się pewien model: bezpieczeństwo ma być budowane przez takie projektowanie infrastruktury i organizacji usług publicznych, by mogły działać również w warunkach kryzysu.
Bezpieczeństwo to nie tylko armia. Kluczowa jest odporność społeczeństwa
Odporność trzeba konsekwentnie budować, inwestując nie tylko w jej materialne zabezpieczenia w postaci nowoczesnego sprzętu, budowli ochronnych, systemów alarmowania czy łączności. Równie istotne staje się łącznie tych elementów w spójny system zbudowany przez samorządy – mówi Kazimierz Barczyk, pomysłodawca II Ogólnopolskiego Kongresu i Forum Samorządowego Obrony Cywilnej „Bezpieczna Polska i Obywatele. Nowy system Obrony Cywilnej”, który odbędzie się 25 i 26 maja w Krakowie.
Apel o silniejszy sojusz na rzecz odbudowy Ukrainy
Przed czerwcową Ukraine Recovery Conference 2026 w Gdańsku Europejski Komitet Regionów zaapelował o wzmocnienie Europejskiego Sojuszu Miast i Regionów na rzecz Odbudowy Ukrainy, a zwłaszcza głosu samorządów lokalnych i regionalnych z Ukrainy oraz państw UE w rozmowach z przywódcami politycznymi, instytucjami europejskimi oraz partnerami współpracy na temat potrzeb związanych z odbudową kraju.
Grzegorz Bebłowski*
Grupy zakupowe JST. Realna przewaga małych samorządów
Małe gminy realizują niemal taki sam zakres zadań publicznych jak duże miasta, mimo że ich możliwości finansowe, kadrowe i organizacyjne są nieporównywalnie mniejsze. W tym kontekście grupy zakupowe przestają być jedynie technicznym rozwiązaniem z obszaru zamówień publicznych – stają się realnym narzędziem budowania przewagi kosztowej, organizacyjnej i instytucjonalnej.
Rudolf Borusiewicz*, Rafał Rudka**
Ziemia – racjonalna odpowiedź na administracyjny chaos
Jest coś, co istnieje w polskim krajobrazie od stuleci, co przetrwało zabory, wojny, PRL i kilka rund reformy samorządowej, co funkcjonuje w świadomości mieszkańców bez żadnych dekretów i rozporządzeń. To Ziemia. Ziemia Sądecka. Ziemia Bocheńska. Ziemia Wąbrzeska. Ziemia Piotrkowska. Ziemia Limanowska. Ziemia Szczecinecka.
Bartosz Klimas
Sytuacja ludnościowa Polski jest coraz trudniejsza
W najbliższej przyszłości nie należy oczekiwać istotnych zmian, które gwarantowałyby stabilny rozwój demograficzny – zauważają statystycy GUS w najnowszej edycji raportu „Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju”. Zawarto w nim wstępne dane za 2025 rok.
Wiosenny powrót na place zabaw
Wraz z powrotem dzieci na place zabaw po zimowej przerwie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów apelują do właścicieli i zarządców – także samorządów – o bezwzględne przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Kluczowe znaczenie mają regularne kontrole, szybkie usuwanie usterek oraz właściwe utrzymanie infrastruktury, od których bezpośrednio zależy zdrowie i życie najmłodszych.
Szpitale gotowe na blackout? Sprzęt jest, ale procedury i serwis zawodzą
Choć wszystkie skontrolowane szpitale dysponują agregatami prądotwórczymi, a większość posiada systemy podtrzymania zasilania, Najwyższa Izba Kontroli wskazuje na poważne luki w ich utrzymaniu i organizacji. Braki w serwisowaniu, nieaktualne procedury i niedostateczna dokumentacja mogą w sytuacji kryzysowej zagrozić bezpieczeństwu pacjentów.
Bartosz Klimas
W wirze słów
Biblioteka Nowa w Rzeszowie powstanie według projektu, za którym stoją japoński architekt Kengo Kuma i konsorcjum Schick Architekci–TK Holding z Rudy Śląskiej. Zwycięska koncepcja nosi nazwę Wir Słowa, i rzeczywiście, tuż po rozstrzygnięciu konkursu architektonicznego wpadła w wir słów. Do tego stopnia, że jej los stanął – na chwilę – pod znakiem zapytania.
„Z pewnością Gliwice”. Takim hasłem będzie promować się śląskie miasto
Gliwice przygotowały plan marketingowy na najbliższe lata. Nowa strategia marki „Moc wygodnego miasta” to obietnica, że tutaj nie trzeba wybierać między karierą a spokojnym życiem rodzinnym. Pod hasłem „Z pewnością Gliwice” miasto chce przyciągnąć młodych ludzi, studentów i inwestorów.
Prawo do płatności gotówką za parkowanie
Gotówka nadal musi być akceptowana w strefach płatnego parkowania – wynika z odpowiedzi resortu infrastruktury na interpelację poselską. Każdy mieszkaniec powinien mieć możliwość opłacenia postoju także w tradycyjnej formie, bez konieczności korzystania z aplikacji czy kart płatniczych.
GPA z rekordowym wsparciem do 2028 roku
Ponad 116 mln zł z FRPA zapewni dalszy rozwój i stabilność komunikacji autobusowej w regionie.
Radni Gdańska: Wstrzymać wycinkę w TPK
W apelu radni domagają się objęcia ochroną przyrody Trójmiejskiego Parku Krajobrazowym do czasu przyjęcia nowego planu urządzenia lasu.
236 mln zł dla trzech miast z funduszy szwajcarskich
Jasło, Jarosław i Krosno zrealizują kluczowe inwestycje poprawiające jakość życia mieszkańców.
Andrzej Bura*
Sekretarz z przeniesienia lub awansu wewnętrznego, czy tylko z naboru?
Czy na stanowisko sekretarza gminy (powiatu, województwa) można awansować osobę z innego stanowiska urzędniczego w danym urzędzie albo przenieść – za jej zgodą (na wniosek) – z innego urzędu? Czy też dopuszczalne jest wyłącznie zatrudnienie po przeprowadzeniu naboru? To dylemat, przed którym stają organy wykonawcze gmin, miast i powiatów, a obowiązujące przepisy oraz ich interpretacja przez organy nadzoru prawnego, sądy oraz część przedstawicieli doktryny prawa nie ułatwiają jego rozstrzygnięcia.
Mateusz Górski
Europejska i krajowa polityka mieszkaniowa w praktyce samorządowej
Problem mieszkaniowy ma dziś jednocześnie wymiar infrastrukturalny, społeczny i gospodarczy, jednak w praktyce ujawnia się przede wszystkim na poziomie lokalnym. To właśnie tam rozstrzygają się kwestie planowania przestrzennego, zarządzania zasobem, relacji z rynkiem, prowadzenia inwestycji komunalnych oraz radzenia sobie ze skutkami niedoboru mieszkań. Działania podejmowane na poziomie unijnym i krajowym zostały zaplanowane jako odpowiedź na kryzys o wyraźnie terytorialnym charakterze, który najsilniej dotyka miasta i regiony turystyczne, a jednocześnie przybiera odmienną formę na obszarach peryferyjnych i zmagających się z depopulacją.
Zdzisław Majewski*
Uwaga na dostawców wysokiego ryzyka
Unijna dyrektywa NIS2 oraz nowelizacja ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa wprowadzają zasadę, że podmioty publiczne, a więc także samorządy, będą zobowiązane do odrzucania ofert składanych przez firmy uznane za dostawców wysokiego ryzyka. Chodzi o te zawierające produkty lub usługi cyfrowe, a także usługi w zakresie danych.