Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 5/1453 - marca 14, 2026
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Zasady postępowania ze znalezionymi przedmiotami
Nowelizacja przepisów dotyczących rzeczy znalezionych porządkuje kompetencje organów samorządu i zmienia procedury przechowywania. Postępowanie będzie prowadził wyłącznie starosta właściwy dla miejsca znalezienia rzeczy, a próg wartości przedmiotów objętych procedurą zostaje powiązany z minimalnym wynagrodzeniem.
Nowy etap pomocy Ukrainie
Wygasają zasadnicze przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, przy zachowaniu czasowych regulacji przejściowych w obszarze edukacji i ochrony zdrowia. To oznacza powrót do ogólnych zasad realizacji zadań przez administrację publiczną, w tym jednostki samorządu terytorialnego.
Rada nie może w dowolny sposób blokować zwolnienia radnego z pracy
Jeżeli podstawą odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez niego mandatu, rada ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym.
Monitoring ujęcia wody nie usprawiedliwia ingerencji w prywatność
Granice dopuszczalnego monitoringu wizyjnego kolejny raz stały się przedmiotem oceny sądu administracyjnego. NSA uznał, że sama potrzeba ochrony strefy ochronnej ujęcia wody nie daje administratorowi prawa do rejestrowania wizerunku osób przebywających na sąsiedniej nieruchomości. Orzeczenie ma istotne znaczenie, ponieważ precyzyjnie wskazuje, jak należy rozumieć przesłankę prawnie uzasadnionego interesu z art. 6 ust. 1 lit. f RODO oraz gdzie przebiega granica między interesem przedsiębiorcy a jednostki do prywatności.
Nieuprawnione przedłużanie prawa do grobu
Ustalenie opłat za grób murowany wielomiejscowy na 100 lat oraz za przedłużenie prawa do grobu urnowego pozostaje w sprzeczności z ustawowym, wyczerpującym uregulowaniem zasad pobierania należności cmentarnych. Gmina nie może rozszerzać katalogu opłat ponad zakres przewidziany w przepisach szczególnych.
Sprzeczne terminy wejścia w życie
Określenie w jednym akcie dwóch odmiennych momentów wywoływania skutków prawnych oznacza istotne naruszenie zasad ogłaszania aktów prawa miejscowego i prowadzi do nieważności uchwały w całości. Nie można rozdzielać pojęć „wejścia w życie” i „mocy obowiązującej”, ponieważ akt zaczyna obowiązywać dopiero z chwilą wejścia w życie, a każde ich rozbieżne określenie podważa ważność regulacji.
Przekroczenie granic planu
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą wykraczać poza granice obszaru określone w uchwale o przystąpieniu do jego sporządzenia. Stanowi to istotne naruszenie zasad planistycznych i prowadzi do nieważności uchwały.
Przekroczenie kompetencji w najmie socjalnym
Określenie w uchwale zasad przedłużania umów najmu socjalnego, w tym wprowadzenie dodatkowych warunków i trybu wnioskowego, oznacza ingerencję w materię wyczerpująco uregulowaną ustawowo i wykracza poza zakres upoważnienia do stanowienia prawa miejscowego. Gmina nie może w sposób władczy modyfikować ustawowych przesłanek trwania i przedłużania najmu, ani ograniczać kompetencji organu wykonawczego.
Barbara Świba
Granice przenoszenia decyzji o warunkach zabudowy
Decyzja o warunkach zabudowy jest niezbędnym etapem procesu inwestycyjnego na terenach, dla których nie obowiązuje plan miejscowy. Choć wyznacza ramy przyszłej zabudowy i stanowi podstawę do ubiegania się o pozwolenie na budowę, nie tworzy prawa majątkowego ani zbywalnego. Orzecznictwo sądowe konsekwentnie podkreśla jej osobisty charakter, co oznacza, że nie wchodzi ona do masy spadkowej. W praktyce śmierć inwestora może więc prowadzić do wygaśnięcia możliwości wykorzystania decyzji, a spadkobiercy, zamiast wstąpić w jego prawa, powinni rozważyć złożenie własnego wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Krzysztof Gruszecki*
Odpowiedzialność prawna za utrzymanie pomników przyrody
Ustanowienie pomnika przyrody w drodze uchwały rady gminy nie wymaga zgody właściciela nieruchomości, ale w praktyce rodzi pytania o to, kto ma finansować utrzymanie obiektu, kto odpowiada za jego stan i ponosi konsekwencje ewentualnych szkód. W artykule porządkujemy obowiązki właścicieli, gmin (niekiedy także powiatów) oraz pokazujemy, jak w praktyce rozkładają się reżimy odpowiedzialności cywilnej, karnej i administracyjnej.
Michał Liżewski*, Janusz Pągowski**
Kara pieniężna z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych
Choć w praktyce kara za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie jest orzekana masowo, w ostatnich latach widać wyraźny wzrost jej znaczenia, a o jej wysokości rozstrzygają szczegółowe przesłanki ustawowe i uznanie komisji.
Odławianie dzików poza rezerwą kryzysową
Środki z rezerwy na zarządzanie kryzysowe mogą być przeznaczane wyłącznie na wydatki nieprzewidziane, powstałe w sytuacji kryzysowej. Finansowanie zadań nienależących do zadań własnych gminy pozostaje poza jej kompetencją budżetową. W ocenie RIO, koszty odłowu, uśmiercania czy odstrzału redukcyjnego dzików nie mogą być pokrywane z tej rezerwy, ponieważ problem ma charakter stały i dotyczy sfery administracji rządowej, a nie zadań własnych gminy.
Ujemne skutki w Rb-27S
W kolumnie dotyczącej skutków obniżenia górnych stawek podatków w sprawozdaniu Rb-27S dopuszczalne jest wykazywanie wartości ujemnych, jeżeli wynika to z rozliczenia deklaracji za lata ubiegłe i ich korekt. Korekty wpływające na wysokość dochodów podatkowych należy ująć w roku ich otrzymania, przy zachowaniu pełnej zgodności danych między sprawozdaniami Rb-27S i Rb-PDP.
Nowe zasady poboru opłaty miejscowej i uzdrowiskowej
W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został opublikowany projekt zmian ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który przewiduje istotne zmiany w zasadach poboru opłaty miejscowej i uzdrowiskowej. Najważniejsze z nich to odejście od badania celu pobytu, powiązanie opłat z korzystaniem z usług hotelarskich, rozszerzenie zwolnień dla osób z niepełnosprawnościami oraz zastąpienie inkasa obowiązkowym poborem przez płatnika.
Więcej czasu na usunięcie azbestu z gospodarstw rolnych
Rolnicy, którzy otrzymali wsparcie na wymianę pokryć dachowych zawierających azbest, mają zyskać dodatkowe dwa miesiące na zakończenie inwestycji. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło projekt nowelizacji rozporządzenia, który wydłuża termin realizacji przedsięwzięć finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności – z 31 marca do 1 czerwca 2026 r.
Pełnomocnik do spraw polityki senioralnej
Rada Ministrów przedstawiła projekt rozporządzenia w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Polityki Senioralnej. Nowa funkcja ma wzmocnić koordynację działań państwa wobec szybko starzejącego się społeczeństwa i poprawić współpracę administracji rządowej, samorządów oraz organizacji działających na rzecz osób starszych.