Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 3/1451 - lutego 14, 2026
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Nowe ramy doradztwa zawodowego
1 września 2026 r. zacznie obowiązywać znowelizowane rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego, które porządkuje i wzmacnia system wsparcia uczniów w wyborze dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej.
Termin ekwiwalentu doprecyzowany
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy podlega wypłacie w terminie wypłaty wynagrodzenia, a gdy nie jest to możliwe – najpóźniej w ciągu 10 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Nowelizacja usuwa dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne.
Pomnik przyrody a prawo własności
Uchwała ustanawiająca pomnik przyrody może ograniczać wykonywanie prawa własności – ale tylko w granicach, które dają się uzasadnić i zmierzyć. NSA, rozpoznając spór o dąb rosnący przy granicy działek, zakwestionował uchwałę rady miejskiej nie dlatego, że chroniła drzewo, lecz dlatego, że wprowadziła zakazy bez wykazania, dlaczego są „właściwe” dla konkretnego pomnika przyrody i bez określenia, na jakim obszarze mają obowiązywać.
Korespondencja mieszkańców do organu nie staje się informacją publiczną
WSA w Olsztynie, a następnie NSA, potwierdziły, że pismo mieszkańców jako dokument prywatny nie staje się informacją publiczną tylko dlatego, że zostało skierowane do organu i znajduje się w jego aktach. Dla zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej kluczowe znaczenie ma rozróżnienie między dokumentem urzędowym wytworzonym w ramach realizacji zadań publicznych a prywatnym pochodzącym od osób fizycznych.
Zwolnienie z opłaty za śmieci dla rodziny wielodzietnej
Zwolnienie (ulga) w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla rodzin wielodzietnych nie wynika automatycznie z samego posiadania Karty Dużej Rodziny. NSA potwierdził, że warunkiem zastosowania preferencji jest „zamieszkiwanie nieruchomości przez rodzinę wielodzietną”.
Odpowiedzialność za rozkłady jazdy
Obowiązek zamieszczania i utrzymywania rozkładów jazdy na przystankach komunikacyjnych spoczywa na ich właścicielu lub zarządcy, a nie na operatorach i przewoźnikach. Gmina nie może więc w akcie prawa miejscowego przerzucać tych zadań na przedsiębiorców ani wprowadzać dodatkowych zakazów informacyjnych, jeśli kwestie te zostały już uregulowane w przepisach powszechnie obowiązujących.
Wiek członków rady seniorów
Ustanowienie powszechnego wymogu ukończenia 60 lat dla wszystkich członków gminnej rady seniorów wykracza poza ustawowo określony skład tego organu i nie ma podstawy prawnej. Ograniczenie takie eliminuje możliwość udziału przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, mimo że ustawodawca przewidział ich obecność w radzie.
Najem lokali bez barier
Wspólnota samorządowa obejmuje wszystkich mieszkańców gminy, a dostęp do lokali z jej zasobu nie może być uzależniany od długości zamieszkiwania, meldunku ani innych pozaustawowych kryteriów. Wprowadzenie trzyletniego okresu zamieszkiwania, dodatkowych warunków dla osób pozostających w lokalu po najemcy oraz sankcji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia – przekracza granice upoważnienia ustawowego.
Martyna Mikulska*
5 błędów, których samorządy powinny unikać podczas wdrażania KSeF
KSeF-u nie wdraża się wyłącznie przez podpięcie programu informatycznego (elektroniczny obieg dokumentów czy system finansowo-księgowy) do ministerialnego API. Największe ryzyka pojawiają się bowiem tam, gdzie krzyżują się kompetencje, obieg dokumentów i odpowiedzialność wielu jednostek działających w ramach jednego podatnika VAT. Wskazujemy pięć błędów – od chaosu związanego z uprawnieniami i spóźnionych testów integracji, po nieaktualne procedury oraz braki komunikacyjne – które mogą przełożyć się na opóźnienia w płatnościach, problemy z terminowym fakturowaniem i paraliż operacyjny.
Paweł Latkowski*, Natalia Godula**, Patryk Szymański***
Przełomowy wyrok NSA. Studium nie uzasadnia zawieszenia postępowania o wydanie warunków zabudowy
NSA przesądził, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy – jako akt polityki wewnętrznej, a nie akt prawa miejscowego – nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy do czasu uchwalenia miejscowego planu. Wyrok z 21 sierpnia 2025 r. odchodzi od dotychczasowej linii orzeczniczej, zawężając przypadki dopuszczalnego zawieszenia postępowań WZ do sytuacji, w których obowiązek sporządzenia planu wynika wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Rozstrzygnięcie ma wymiar praktyczny zarówno dla organów gmin, jak i dla inwestorów.
Mateusz Górski
Kryteria oceny ofert uwzględniające cykl życia i koszty środowiskowe
Prawo zamówień publicznych pozwala kształtować wybór oferty nie tylko przez cenę, ale także przez kryteria jakościowe i środowiskowe oraz analizę kosztu w całym cyklu życia zamówienia, o ile są one obiektywne, proporcjonalne i możliwe do zweryfikowania. Instrumenty te umożliwiają preferowanie rozwiązań trwalszych, mniej energochłonnych i tańszych w długim okresie, nawet jeśli wymagają wyższych nakładów początkowych. Jednocześnie ich stosowanie nakłada na zamawiającego obowiązek precyzyjnego opisu kryteriów i dowodów potwierdzających deklaracje wykonawców, pod rygorem zarzutu arbitralności.
Dwa strumienie śmieci z cmentarzy?
Odpady powstające na cmentarzach komunalnych nie są jednorodne. Obok typowych odpadów „miejskich” pojawiają się m.in. zielone, gruz oraz specyficzne, jak znicze, sztuczne wieńce czy elementy nagrobków. To zróżnicowanie stało się osią interpelacji poselskiej, w której zapytano, czy wszystkie odpady cmentarne powinny być automatycznie kwalifikowane jako odpady komunalne.
Powierzenie spółce komunalnej zagospodarowania odpadów komunalnych
Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku w piśmie z 8 stycznia 2026 r. (RP.63.1.2026) przedstawiła wyjaśnienia dotyczące dopuszczalności powierzenia spółce komunalnej realizacji zadań własnych gmin z zakresu zagospodarowania odpadów komunalnych na podstawie ustawy o gospodarce komunalnej.
Gmina pokrywa koszty koordynatora
Odpowiednie stosowanie regulacji dotyczących finansowania pieczy zastępczej oznacza, że udział gminy w wydatkach nie ogranicza się wyłącznie do opieki i wychowania dziecka. Obejmuje również partycypację w kosztach objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej.
Rozpoczęcie scalenia nie wymaga pieniędzy
Samo wszczęcie postępowania scaleniowego nie oznacza zaciągnięcia zobowiązania finansowego, ponieważ obowiązek zabezpieczenia środków powstaje dopiero na etapie zawarcia umowy z wykonawcą prac. Starosta może rozpocząć procedurę scaleniową nawet, gdy w planie finansowym nie ma jeszcze pieniędzy na realizację zadania.
Rząd chce wzmocnić centra usług społecznych
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło projekt nowelizacji ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Celem jest zwiększenie dostępności, jakości i efektywności usług społecznych realizowanych w środowisku lokalnym poprzez reformę ram prawnych funkcjonowania CUS-ów.
Związki rozwojowe przyszłością polskich miast?
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przedstawiło projekt ustawy, którego celem jest uporządkowanie współpracy gmin i powiatów w miejskich obszarach funkcjonalnych (MOF) poprzez wprowadzenie związków rozwojowych – stałych struktur koordynacji rozwoju oraz integracji usług publicznych.
Nowe obowiązki gmin w zakresie usług opiekuńczych
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło projekt zmian ustawy o pomocy społecznej (UD340).