Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 3/1451 - lutego 14, 2026
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Janusz Król*
Wyludnienie Polski
Wyludnianie się Polski ma swoje źródło w zmianach kulturowych. Są oczywiście poglądy formułowane zwykle na lewicy, że przyczyną jest brak mieszkań, brak stabilności zatrudnienia i niesatysfakcjonujące płace. Ale ja w to nie wierzę. Warunki materialne dla młodych są dziś na najwyższym poziomie w dziejach, ale też oczekiwania najmłodszych pokoleń są niezwykle wysokie. Młodzi chcą żyć wygodnie, bez zobowiązań, które pociąga za sobą rodzicielstwo i wychowanie dzieci. Dlaczego? Bo współczesny świat oferuje tyle wspaniałych możliwości, kusi dalekimi podróżami, dostępnością gadżetów, mnóstwem rozrywek, a ludzi prawie na to wszystko stać. Właśnie to „prawie” powoduje, że dla wielu dziecko staje się wyborem zbyt kosztownym i czasochłonnym.
W czym mogę pomóc?
Mieszkańcy wymagają, a samorządy na te wymagania odpowiadają. Standardy załatwiania spraw w urzędzie są coraz wyższe, a okienka z urzędnikiem odchodzą do lamusa. Coraz więcej miast inwestuje dziś w dostępność, od rozwiązań architektonicznych, po technologie wspierające osoby z niepełnosprawnościami.
Drugie życie podziemnych parkingów
Gdy największe miasta w Polsce wciąż próbują rozwiązać problem zbyt małej liczby miejsc postojowych, europejskie metropolie szukają nowych funkcji dla pustoszejących parkingów.
Urszula Adamczyk
Czyste powietrze czy czysta dyskryminacja? Wojna o wjazd do Krakowa
Czy samorząd, podejmując decyzję na swoim terenie, powinien brać pod uwagę skutki dla sąsiadów? Krakowska Strefa Czystego Transportu wywołała lawinę sprzeciwów ościennych samorządów, interwencję wojewody, skargi do sądu i uliczne protesty.
Szpitale powiatowe na krawędzi. Jesteśmy na drodze do paraliżu lokalnej pomocy medycznej
Obniżanie kontraktów z NFZ, likwidacja mechanizmów ochronnych dla najmniejszych placówek i przerzucanie na szpitale kolejnych kosztów – Związek Powiatów Polskich bije na alarm i wzywa rząd do natychmiastowych działań naprawczych. Samorządowcy ostrzegają, że bez systemowych zmian szpitale powiatowe nieuchronnie popadną w spiralę zadłużenia, a lokalna ochrona zdrowia stanie na skraju zapaści.
Rozmawia: Janusz Król
Powiaty ratują szpitale, bo państwo nie nadąża za kosztami leczenia
Podczas gdy wiele szpitali powiatowych tonie w długach, Słupca stawia na rachunek kosztów, cyfryzację i racjonalizację procedur zamiast cięć kosztem pacjentów. Ale to za mało. Starosta słupecki dr Marek Dąbrowski mówi wprost: – Bez zmian systemowych nawet najlepiej zarządzane placówki nie dadzą rady udźwignąć obecnych obciążeń.
Dodatkowe pieniądze na inwestycje na wsi?
Związek Gmin Wiejskich RP w stanowisku przyjętym na listopadowym kongresie przypomniał, że bez dodatkowych, stabilnych źródeł finansowania gminy wiejskie i miejsko-wiejskie nie domkną kluczowych inwestycji infrastrukturalnych. Ministerstwo Rolnictwa odpowiedziało na to stanowisko – przyznało, że środki na inwestycje są potrzebne i wskazało, że zabiega o nie w rozpoczętych właśnie pracach nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego.
Pakiet deregulacyjny 2.0 trafił do MSWiA
Strona samorządowa Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego przekazała do MSWiA projekty zmian 23 ustaw i rozporządzeń. Mają one przywrócić JST realne kompetencje i uprościć wykonywanie zadań w kluczowych obszarach, od dostępu do informacji publicznej po podatki lokalne, gospodarkę mieszkaniową i fundusz sołecki.
Pożar z opóźnieniem. Jak się przed nim zabezpieczyć?
W latach 2020–2024 w Polsce odnotowywano średnio 2,2–2,4 tys. pożarów w obiektach użyteczności publicznej (dane Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej). Wartość wszystkich szkód pożarowych w 2024 roku wyniosła 399 mln zł – o 184 mln zł więcej niż rok wcześniej (dane Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego). Wielu pożarom mogłaby zapobiec systematyczna i udokumentowana kontrola miejsc prowadzenia prac pożarowo niebezpiecznych – brak tego typu procedury może być przeszkodą do uzyskania ubezpieczenia.
Poważne luki w systemie pieczy zastępczej
Braki w opiece psychologicznej, nierzetelne diagnozy i uchybienia w weryfikacji pracowników – to tylko część nieprawidłowości, jakie wykryła Najwyższa Izba Kontroli w domach dziecka na Podkarpaciu. Mimo zmian w prawie i wieloletnich zapowiedzi reform, system pieczy instytucjonalnej wciąż nie zapewnia dzieciom bezpieczeństwa i wsparcia, jakiego potrzebują.
Powiaty chcą odzyskać swoje pieniądze
Zarząd Związku Powiatów Polskich przyjął stanowisko, w którym zapowiada pomoc dla powiatów rozważających dochodzenie roszczeń wobec Skarb Państwa i jednostek administracji rządowej. Chodzi o zaniżanie dotacji na realizację zadań zleconych.
Sławomir Bukowski
RPO krytykuje projekt ustawy medialnej. Brak ograniczeń dla prasy samorządowej budzi poważne wątpliwości
Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego niespójność między zapowiedziami a treścią projektu nowelizacji prawa medialnego. W przesłanej opinii wskazuje, że brak ograniczeń w wydawaniu prasy przez samorządy może osłabiać lokalny pluralizm i zaburzać konkurencję na rynku mediów.
Mateusz Karciarz
Było weto, jest nowy projekt dotyczący wdrożenia dyrektywy o jakości wody
Od 2024 r. trwają prace nad wdrożeniem do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Pierwsza próba implementacji zakończyła się wetem prezydenta. Obecnie Sejm proceduje kolejny, poselski projekt nowelizacji, który łagodzi pierwotne rozwiązania.
Mirosław Obrębski*
Nie można cedować akceptacji planów OWE na dyrektorów żłobków
Stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dopuszczające powierzenie dyrektorom żłobków akceptacji planów opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnych (OWE), budzi poważne wątpliwości z perspektywy legalizmu. Skoro ustawodawca nie przyznał kompetencji akceptowania tych planów podmiotom prowadzącym instytucje opieki nad dziećmi do lat 3, nie ma podstaw, aby kompetencję tę delegować w drodze aktu prawa miejscowego czy przepisów porządkowych.
dr hab. Dawid Sześciło*
Ochrona ludności a współpraca z organizacjami pozarządowymi
Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej powstawała przez wiele lat, mimo to sprawia wrażenie napisanej na kolanie i stawia więcej pytań niż daje odpowiedzi. Jednym z wątków budzących wątpliwości pozostaje możliwość zawierania przez samorządowe organy ochrony ludności porozumień z organizacjami pozarządowymi w sprawie wykonywania zadań ochrony ludności.
Bartosz Klimas
Wio, kominku!
Mroźna zima to dobry moment, by spojrzeć na to, czym oddychamy. Bo zimowe polskie „powietrze” od lat widać aż nadto wyraźnie. Skuteczność kontroli domowych palenisk w praktyce okazuje się wyjątkowo niska, a pobłażliwość gminnych kontrolerów – wręcz bezgraniczna.
Będą zarzuty dla byłego starosty jarosławskiego?
Prokuratura Okręgowa w Przemyślu wystąpiła do marszałka Sejmu o uchylenie immunitetu posłowi PiS Tadeuszowi Chrzanowi. Chce postawić mu zarzuty związane z budową strzelnicy w Maleniskach oraz nieprawidłowym wydatkowaniem i rozliczeniem dotacji MON. Sprawa dotyczy okresu, gdy Chrzan był starostą jarosławskim.
Wójt gminy Niedźwiada prowadził po pijanemu. Tłumaczy, że jechał „nie jako wójt, lecz rolnik”
Badanie wykazało u Marka Kubika około 1,1 promila alkoholu. Sprawa odbiła się w regionie szerokim echem, bo samorządowiec jest także prezesem Gminnej Ochotniczej Straży Pożarnej w Niedźwiadzie.
Plan wykorzystania środków unijnych po 2027 r.
W Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej ruszyły prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028–2034, który wyznaczy sposób wykorzystania nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej. Rząd zapowiada ścisłą współpracę z samorządami województw i utrzymanie silnej roli regionów.
Warszawa walczy o unijny urząd celny
Nasza stolica znalazła się wśród dziewięciu miast ubiegających się o siedzibę nowego Urzędu UE ds. Celnych (EUCA). Podczas posiedzenia komisji IMCO w Parlamencie Europejskim polską ofertę przedstawili minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz pełnomocniczka rządu Małgorzata Krok.
Ścieki ogrzeją gminę
Zakończyła się największa i najbardziej nowatorska z inwestycji energetycznych w historii Biłgoraja (woj. lubelskie). Ciepłownia należąca do Biłgorajskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej przeszła kompleksową modernizację, dzięki której po raz pierwszy w tak dużej skali wykorzystuje odnawialne źródła energii, w tym ciepło pochodzące ze… ścieków.
Rekordowe wsparcie dla Zakopanego
Stolica Tatr pozyskała największe w swojej historii dofinansowanie na jedną inwestycję infrastrukturalną. Ponad 119 mln zł unijnego wsparcia zostanie przeznaczone na rozbudowę i modernizację systemu wodno-ściekowego. Projekt o łącznej wartości ponad 210 mln zł ma poprawić bezpieczeństwo sanitarne regionu, zwiększyć niezawodność dostaw wody i ograniczyć presję na środowisko naturalne.
Bartosz Klimas
Ziemia miastu obiecana
Wokół dawnej przędzalni na Księżym Młynie w Łodzi powstanie kwartał mieszkaniowo-usługowy. Deweloper podjął współpracę z miastem i obiecuje przeznaczyć część jednego z budynków na ogólnodostępne Centrum Zdrowego i Aktywnego Seniora.
Miasta Małopolski łapią oddech. 315 mln zł na rewitalizację przestrzeni
Osiemnaście inwestycji i jeden wspólny cel – ożywić miasta. Małopolskie miejscowości otrzymały potężny zastrzyk środków na rewitalizację. Tam, gdzie dziś są zniszczone alejki, puste place i zamknięte drzwi starych budynków, już wkrótce powstaną nowoczesne przestrzenie do spotkań, kultury i wspólnego spędzania czasu.
Burmistrz Pińczowa zrezygnował ze stanowiska
Włodzimierz Badurak poinformował, że decyzja ma związek z pogarszającym się stanem zdrowia. Podkreślił, że choroba neurologiczna oraz towarzyszący pracy stres uniemożliwiają mu dalsze wykonywanie obowiązków na wymaganym poziomie.
Katowice: modernizacja lotniska Muchowiec
Miasto sfinansuje zaprojektowanie i budowę płyty postojowej, dróg kołowania oraz dróg serwisowych na lotnisku w Muchowcu, użytkowanym przez aeroklub.
331 mln zł na termomodernizację i remonty mieszkań
W 2026 roku z budżetu państwa trafi 331 mln zł na poprawę stanu technicznego budynków mieszkalnych w ramach programu TERMO.
Wybory burmistrza w Szadku odbędą się 29 marca
Głosowanie będzie konsekwencją zrzeczenia się mandatu przez dotychczasowego włodarza Artura Ławniczaka, który kierował gminą przez 15 lat.
W Krakowie spotkali się samorządowcy z całej Polski. Ogłoszono Małopolan Roku i Człowieka Roku 2025
Blisko 300 przedstawicieli samorządów z całego kraju, a także parlamentarzyści, dyplomaci, reprezentanci administracji, nauki, kultury i służb mundurowych wzięli udział w XXXIII Noworocznym Spotkaniu Opłatkowym Samorządów Małopolski i Polski w Krakowie.
Zdzisław Majewski*
Będzie kontrola BIP w samorządach
Roczny plan kontroli opublikowany przez prezesa UODO przewiduje kontrolę Biuletynów Informacji Publicznej. W szczególności będzie to dotyczyło jednostek samorządowej i rządowej administracji publicznej, czyli gmin, powiatów i województw.
Autorzy rankingu: Paweł Swianiewicz, Julita Łukomska
Ranking: Zmiany liczby ludności w gminach w latach 2009–2024
Najnowszy ranking depopulacji gmin za lata 2009–2024 pokazuje, że spadek liczby mieszkańców przestał być zjawiskiem punktowym, a stał się trendem ogólnokrajowym. O ile jeszcze dekadę temu można było mówić o lokalnych ogniskach wyludniania, dziś dotyczy ono już zdecydowanej większości jednostek samorządu terytorialnego.