Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 18/1440 - września 6, 2025
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Janusz Król*
Nauczyciele dopięli swego…
Nowy prezydent energicznie wetuje i podpisuje ustawy przesyłane mu przez parlament, wzbudzając tą częścią swej działalności spore zainteresowanie i niezwykłe emocje w mediach. Zdecydowanie największe emocje wśród dziennikarzy budzą weta, bo są to decyzje blokujące konkretne pomysły rządu, ale ustawy podpisane, choć przechodzą bez większego zainteresowania mediów, także mają swoje konsekwencje. Jedną z takich podpisanych ustaw jest nowelizacja Karty Nauczyciela likwidująca tzw. godziny czarnkowe.
Czy jedzie z nami kierowca?
Jeszcze kilka lat temu autonomiczne pojazdy były elementami futurystycznych wizji. Dziś stają się rzeczywistością i zaczynają być wykorzystywane również w transporcie publicznym.
W szkolnej ławce z AI
Uczniowie coraz chętniej korzystają ze sztucznej inteligencji, traktując ją jako pomoc przy pisaniu wypracowań czy rozwiązywaniu zadań. To, co dla nauczycieli bywa powodem do obaw, może jednak stać się okazją do zmiany metod nauczania. Zamiast walczyć z nową technologią, warto wykorzystać ją jako narzędzie wspólnej pracy, które rozwija kreatywność i uczy krytycznego myślenia.
Dominik Krzysztofowicz
Nowy model ROP. Producenci przejmą odpowiedzialność za opakowania
Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych wprowadza nowy system rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Opłata opakowaniowa trafi do NFOŚiGW, który będzie rozdzielał środki między gminy, instalacje i recyklerów. Ciężar finansowania gospodarki odpadami ma wreszcie przejść z mieszkańców na producentów, stabilizując system i wymuszając bardziej ekologiczne opakowania. Mimo że to jedna z największych zmian w gospodarce odpadami komunalnymi od 2013 roku to wśród samorządowców huraoptymizmu nie widać.
Kamil Żbikowski nowym prezydentem Zabrza
W przedterminowych wyborach zwyciężył 38-letni Kamil Żbikowski – radny miejski, prawnik i ekonomista, a także lider ruchu społecznego „Lepsze Zabrze”. Pokonał w drugiej turze Ewę Weber, pełniącą dotychczas obowiązki prezydenta miasta, różnicą zaledwie 106 głosów.
Znieść dwukadencyjność! KWRiST domaga się zmian
Organizacje JST reprezentowane w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego przyjęły stanowisko, w którym jednoznacznie sprzeciwiają się ograniczeniu liczby kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Domagają się uchylenia przepisów wprowadzonych w 2018 roku.
Rozmawia: Janusz Król
Chmielaki to nie tylko piwo
Organizujemy najstarszy festiwal piwny w Polsce. Na rynku rozstawia się 60 browarów, są dwie sceny, przyjeżdżają artyści. Mamy mnóstwo imprez towarzyszących: Półmaraton Chmielakowy, Ogólnopolski Zlot Paralotniarzy „Chmieloty”, Wybory Miss Chmielaków, Korowód Chmielakowy, pokaz zabytkowych samochodów, sesję chmielarską, ogólnopolski kiermasz twórczości ludowej. Festiwal gości około 100 tysięcy osób – mówi Daniel Miciuła, burmistrz Krasnegostawu.
Puławski spór o ziemię i pieniądze
Prezydent Puław Paweł Maj przedstawił w połowie sierpnia projekt poszerzenia granic administracyjnych miasta. W planach jest przejęcie terenu obecnie należącego do gminy wiejskiej Puławy. Zdaniem prezydenta, to niezbędny krok do dalszego rozwoju. Samorząd gminy odpowiada, że jeśli dojdzie do przesunięcia granic, to straci ona stabilność finansową.
Łazy między dwiema gminami. Awantura o wodę i miesięczne zawieszenie broni
Nadmorskie Łazy znalazły się w samym środku sporu o to, kto ma płacić za dostawy wody i odbiór ścieków. To efekt rządowej decyzji, na mocy której od 1 stycznia 2023 r. sołectwo przeszło z gminy Mielno do gminy Sianów. Problem w tym, że cała lokalna sieć wodno-kanalizacyjna należy do spółki komunalnej gminy Mielno.
Urszula Adamczyk
Dyrektywa ściekowa. Unijny zegar tyka
Z jednej strony realne korzyści środowiskowe i zdrowotne, z drugiej konieczność kosztownych modernizacji oczyszczalni i kanalizacji. Wymagania nowej dyrektywy ściekowej dla wielu samorządów wydają się nie do udźwignięcia, a wskazane w niej terminy zbliżają się nieubłaganie.
Stan wód w Polsce jest fatalny
Polska tonie w złej jakości wód i w biurokratycznej niemocy. Najwyższa Izba Kontroli alarmuje: 99,5 proc. rzek, jezior i innych wód powierzchniowych nie osiągnęło wymaganego stanu, a szanse na poprawę do 2027 r. są znikome. Przez lata ministerstwa, Wody Polskie i inspekcja środowiska działają nierzetelnie, a od ponad dwóch dekad państwo nie bada jakości ścieków odprowadzanych do wód.
Rusza wypłata pieniędzy na likwidację nielegalnych składowisk
NFOŚiGW uruchamia program o wartości 500 mln zł, który ma pomóc samorządom w usuwaniu nielegalnych składowisk niebezpiecznych odpadów – poinformowała minister klimatu Paulina Hennig-Kloska. Jedną z pierwszych gmin, które skorzystają z dofinansowania, jest Chodów, gdzie toksyczne substancje zostały zakopane na prywatnej działce.
Zielona rewitalizacja miast nabiera tempa
47,8 mln zł z Funduszu Spójności trafi do samorządów na rozwój zielonej infrastruktury, zwiększenie bioróżnorodności i edukację ekologiczną mieszkańców. 22 sierpnia br. w Kole podpisano jedną z umów w ramach programu FENX.01 „Wsparcie sektorów energetyka i środowisko”.
Opłata miejscowa w Zakopanem znów pod lupą sądu
Kwestia legalności pobierania opłaty miejscowej w Zakopanem od lat budzi emocje. Najnowszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydany pod koniec sierpnia 2025 r. w sprawie skargi katowickiego radnego i aktywisty Patryka Białasa, ponownie rozpalił dyskusję na temat zasadności i legalności tego świadczenia.
Krzysztof Zienkiewicz*
Zapomniany pasażer. Dlaczego transport publiczny w Polsce nie działa?
Wykluczenie komunikacyjne dotyka miliony Polaków. Choć ustawa o publicznym transporcie zbiorowym z 2010 roku i wprowadzony dziewięć lat później Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych miały uporządkować i rozwinąć system przewozów regionalnych, w praktyce pasażer nadal jest na końcu listy priorytetów ustawodawcy.
dr Bartosz Mendyk
Granice stanowienia uchwał ideologicznych
Samorząd nie jest wolny od wielkiej polityki. Radni – jak każdy obywatel – mają prawo do własnych przekonań światopoglądowych. Problem pojawia się wtedy, gdy próbują je przełożyć na język uchwał. W ostatnich latach coraz częściej robią to pod postacią „stanowisk” czy „deklaracji” – dokumentów, które wprost wyrażają ideologiczny sprzeciw lub poparcie, choć formalnie nie rodzą skutków prawnych. Czy rady mogą w swoich uchwałach podejmować dowolne tematy?
Dawid Kowalik*
Adaptacja strychu na cele mieszkaniowe w budynku wielorodzinnym
Zmiana przeznaczenia strychu wymaga uchwały wspólnoty mieszkaniowej, ponieważ poddasze stanowi część wspólną nieruchomości. W zależności od przyjętego modelu – samodzielna przebudowa lub współpraca z inwestorem – konieczne są różne czynności formalne i prawne, w tym uzyskanie pozwolenia na budowę i zawarcie dwóch odrębnych umów.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Spływają pierwsze wnioski od samorządów
Wojewodowie są w trakcie zbierania wniosków od jednostek samorządu terytorialnego. W ich wyniku zawierane będą umowy dotacyjne. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z resortem obrony narodowej rozpoczęło też ocenę pierwszych wniosków otrzymanych z województw o inwestycje budowlane.
Bydgoszcz: wydatki na rzecz bezpieczeństwa
Miasto każdego roku z rządowego programu otrzyma ok. 32 mln zł na zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną. Pierwsza transza środków zostanie wydana jeszcze w tym roku.
Warszawa: 350 mln zł za nowy system biletowy
Po blisko 30 latach stolica zmieni sposób płatności za przejazdy komunikacją. ZTM w Warszawie podpisał umowę z Mennicą Polską na realizację projektu. Start zaplanowano na 2027 r.
Hulajnogi tylko w wyznaczonych miejscach
Hulajnogi elektryczne powinny być parkowane wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych lub jak najbliżej zewnętrznej krawędzi chodnika, po stronie najbardziej oddalonej od jezdni. Takie stanowisko przedstawił w odpowiedzi na interpelację poselską wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec.
Wójt Jedlińska z prokuratorskimi zarzutami
Według śledczych samorządowiec przez kilka lat miał żądać od dyrektorów podległych mu jednostek oświatowych i instytucji publicznych pieniędzy na zakup prezentów dla wpływowych polityków i urzędników. Zamiast na upominki, gotówka miała trafiać bezpośrednio do niego.
CBA znów w Zarządzie Dróg Wojewódzkich w Koszalinie
Przeszukano w sumie trzynaście lokalizacji na terenie województw zachodniopomorskiego, kujawsko-pomorskiego i łódzkiego. Śledztwo dotyczy m.in. przyjmowania korzyści majątkowych przez osoby pełniące funkcje publiczne w latach 2015–2022.
Hub gamingowo-technologiczny z gigantycznym dofinansowaniem
Władze Katowic i województwa śląskiego uzgodniły z Komisją Europejską warunki finansowania jednego z najbardziej ambitnych projektów transformacyjnych w Polsce i największej inwestycji w historii Katowic.
Bartosz Klimas
Wesoła w Krakowie naprawdę stanie się wesoła
Trwają prace nad masterplanem dla kreatywnej dzielnicy Wesoła w Krakowie. Budynki wchodzące niegdyś w skład Szpitala Uniwersyteckiego mają stać się siedzibą instytucji kultury, przestrzenią dla twórczości, sztuki i innowacji oraz miejscem spotkań mieszkańców i turystów.
GZM zbadała powietrze w 14 miastach. Okazuje się, że nie jest źle
Badania wykazały przekroczenia dopuszczalnych stężeń tylko w 8 proc. zbadanych lokalizacji. To najczęściej przestrzenie przy ruchliwych ulicach i w gęstej zabudowie, które sprzyjają koncentrowaniu się zanieczyszczeń.
Zielona Góra przeznaczy wygraną na schronisko dla zwierząt
Władze miasta nie kryją dumy: zielonogórzanie okazali się świadomi i wrażliwi. Po pierwsze, wzięli udział w wyborach prezydenckich i uzyskali najwyższą frekwencję w województwie (74,74 proc.), za co miasto dostało nagrodę od zarządu woj. lubuskiego. Po drugie, wygrane 250 tys. zł postanowili przeznaczyć na pomoc zwierzętom.
W Poznaniu powstało Centrum Dostępności
To wyjątkowe miejsce, które pokazuje, że włączenie społeczne to nie projekt na chwilę, ale długofalowa misja. Dzięki temu miasto staje się bardziej otwarte i przyjazne dla wszystkich.
Nowy marszałek woj. lubuskiego
Po rezygnacji Marcina Jabłońskiego, który brał udział w głośnej kolizji drogowej, stanowisko objął Sebastian Ciemnoczołowski (PO). W głosowaniu otrzymał poparcie 20 radnych, podczas gdy na kandydata PiS – Zbigniewa Kościka – zagłosowało 9.
Ostrołęka: umowa na autobusy elektryczne
Paweł Niewiadomski, prezydent Ostrołęki, podpisał umowę z firmą Busnex Poland na realizację zadania „Zakup autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą”.
Koniec z legitymowaniem uczniów?
Ministerstwo Infrastruktury zapowiada zmiany w przepisach – zniżki na przejazdy pociągami czy autobusami mają być przyznawane na podstawie wieku potwierdzonego dowolnym dokumentem.
Pruszków dopłaci do biletów WKD
Po raz pierwszy w historii władze Pruszkowa i Warszawska Kolej Dojazdowa podpisały umowę, dzięki której mieszkańcy zapłacą mniej za bilety okresowe. Oszczędności mogą sięgnąć nawet 500 zł rocznie.
Krzysztof Gruszecki*
Zmiana pozwolenia zintegrowanego a decyzja środowiskowa
Pozwolenia zintegrowane pełnią szczególną rolę – zastępują cały szereg decyzji sektorowych i kompleksowo regulują zasady korzystania ze środowiska. Powstaje jednak pytanie, czy przy ubieganiu się o zmianę takiego pozwolenia inwestor musi załączać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i w jakim zakresie ustalenia tej decyzji wiążą organy prowadzące postępowanie?
Zdzisław Majewski*
Skarbnicy chcą lepszych zarobków i ochrony
Skarbnicy samorządowi od dawna postulują zmianę ram prawnych regulujących ich zawód. Chodzi o wzmocnienie pozycji skarbnika w strukturze jednostek samorządu terytorialnego. Krajowa Rada Forów Skarbników JST, reprezentująca ponad 1000 skarbników różnych szczebli samorządu, wystąpiła właśnie z postulatami wzmacniającymi ich profesję i ochronę.