Dostęp do archiwalnych wydań „Wspólnoty” możliwy jest tylko dla zalogowanych prenumeratorów.
Jeżeli chcesz otrzymać dostęp napisz do nas: marketing@municipium.com.pl
Nr 12/1434 - czerwca 14, 2025
Zamów prenumeratę już dzisiaj.
Janusz Król*
Wybory polityczne i wybory moralne
Wbrew oczekiwaniom wyborców Platformy Obywatelskiej, warszawskich elit oraz świata mediów prezydentem Polski przez następne 5 lat będzie Karol Nawrocki. Kim jest nowy prezydent?
Sen nie tylko o Warszawie
O stolicy śpiewał Niemen, ale też T. Love, Lady Pank, Irena Santor czy Zbigniew Wodecki. O Krakowie możemy zanucić z Andrzejem Sikorowskim lub grupą Myslovitz, o (ezoterycznym) Poznaniu z Pidżamą Porno, a o Ustrzykach z zespołem KSU. Do długiej listy miast – bohaterów piosenek dołączyły niedawno Toruń i Wałcz.
Gmina robi kino
Bezpłatne kina plenerowe stają się stałym elementem wakacyjnej oferty kulturalnej. Letnie seanse przyciągają mieszkańców głównie swoją atmosferą. Wieczorny pokaz na trawie i z poczęstunkiem to propozycja, która sprawdza się zarówno w miastach, jak i w małych miejscowościach. Dodatkową atrakcją jest często możliwość wyboru repertuaru i obejrzenia tego, co naprawdę się lubi.
Urszula Adamczyk
Rządowy program do likwidacji. Koniec dużych i łatwo dostępnych pieniędzy
Dziewięć edycji w cztery lata, ponad 19,5 tys. zrealizowanych projektów i niemal 100 mld zł przekazanych na inwestycje – tak można podsumować Rządowy Program Inwestycji Strategicznych, którego zawieszenie ogłoszono w połowie maja. Choć budził kontrowersje, zwłaszcza na tle politycznym, wśród samorządowców panuje zgodność: umożliwił realizację tysięcy zadań, często takich, na które gminy nie byłyby w stanie same wygospodarować środków. Dziś władze lokalne czekają na alternatywną propozycję. Ale tej, póki co, nie ma.
Koalicja na rzecz Odnowy Samorządności apeluje o podjęcie reform
35. rocznica wyborów samorządowych z 27 maja 1990 roku jest dobrą okazją do podsumowań. Zwracamy się do parlamentu, rządu i prezydenta o podjęcie kompleksowej debaty nad odnową samorządności terytorialnej w Polsce – czytamy w stanowisku podpisanym przez dziesięć organizacji społecznych, w tym Fundację Batorego i Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej.
MATERIAŁ PARTNERA
Start systemu ABC Kancelaria. Pierwszy moduł już w czerwcu
Z końcem czerwca 2025 roku zostanie udostępniona pierwsza, wersja systemu ABC Kancelaria – narzędzia stworzonego z myślą o wsparciu małej i średniej wielkości urzędów oraz ich jednostek organizacyjnych w przechodzeniu na kompleksową realizację zadań w postaci elektronicznej, w sposób zgodny z wymogami systemów klasy EZD. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, będzie to wersja bezpłatna, stanowiąca fundament dla stopniowej elektronizacji procesów zarządzania dokumentacją w jednostkach administracji publicznej.
Rozmawia: Urszula Adamczyk
Najwyższa pora skończyć z samorządową jazdą na gapę
Gminy sąsiadujące z miastami wojewódzkimi czerpią z tego ogromne korzyści, nie partycypując w kosztach. Dzieci uczą się w naszych szkołach, korzystają z miejskich usług – i dobrze, bo to świadczy o jakości Olsztyna – ale to ma swoją cenę. Jednocześnie te gminy planują budowę osiedli tuż za granicami miasta, bez zabezpieczenia terenów pod oświatę, infrastrukturę społeczną – mówi Robert Szewczyk, prezydent Olsztyna.
Związek Gmin Wiejskich RP wzywa do zniesienia dwukadencyjności
Organizacja wystosowała oficjalne stanowisko w tej sprawie i przesłała do premiera Donalda Tuska, wicepremierów Krzysztofa Gawkowskiego i Władysława Kosiniaka-Kamysza, a także do marszałków Sejmu i Senatu oraz przewodniczących odpowiednich komisji parlamentarnych. Pisze w nim, że obowiązujące przepisy są nie tylko sprzeczne z zasadami demokracji, ale również szkodliwe dla samorządów.
Dominik Krzysztofowicz
Unia Miasteczek o bezpieczeństwie dostaw wody
Awaria wodociągowa, która w kwietniu pozbawiła dostępu do wody 60 tysięcy mieszkańców Otwocka i Karczewa, była jednym z kluczowych tematów konferencji w Nowym Wiśniczu. Samorządowcy i eksperci omawiali zagrożenia związane z bezpieczeństwem m.in. infrastruktury technicznej.
Dominik Krzysztofowicz
Chcesz pokoju, szykuj się do wojny!
W myśl przysłowia „Si vis pacem, para bellum” Rada Ministrów uchwaliła Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026. To kluczowy dokument, który określa priorytety działań na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców oraz przygotowania kraju na sytuacje kryzysowe, a także sposoby finansowania.
Tomasz Telesiński*
Kto zapłaci za DPS? Gminy zmagają się z luką w finansowaniu opieki
Rosnąca liczba seniorów wymagających stałego wsparcia stawia przed samorządami coraz większe wyzwania. To właśnie na gminach spoczywa obowiązek finansowania pobytu osób starszych w domach pomocy społecznej – także wtedy, gdy formalnie powinni za to odpowiadać ich bliscy lub sami podopieczni dysponujący odpowiednim majątkiem.
Większa ochrona dla pracowników socjalnych
W odpowiedzi na rosnącą liczbę przypadków napaści na osoby pełniące funkcje publiczne, w tym pracowników socjalnych i służby ratownicze, Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowelizacji kodeksu karnego. Przewiduje surowsze kary dla sprawców ataków, zwłaszcza w sytuacjach, gdy ofiary narażone są na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Będzie kontrola domów pomocy społecznej
W przyszłym roku wszystkie domy pomocy społecznej w Polsce zostaną objęte audytem – zapowiedziała wiceminister rodziny Katarzyna Nowakowska. Inicjatywa resortu to odpowiedź na wykrywane nieprawidłowości w legalnie działających DPS-ach oraz na rosnący problem nielegalnych placówek całodobowej opieki.
Anna Turska*
Matematyka bez lęku. Jak lokalny samorząd, kuratorium, przedszkola i szkoły wspólnie odmienili edukację matematyczną
W przedszkolu dzieci uwielbiają liczyć, przeliczać, segregować, przewidywać, budować. Ale gdzieś po drodze dzieje się coś, co sprawia, że w klasach starszych coraz częściej słyszymy: „Nie umiem matematyki”, „Nie mam do niej talentu”. Czy da się to zmienić? Tak. I mamy na to dowód.
Wrocław: AI pomaga w rekrutacji do szkół
Dotychczas kontakt mieszkańców z urzędem odbywał się wyłącznie drogą telefoniczną lub mailową. W tym roku miasto Wrocław wraz z partnerem technologicznym wdrożyło nowe narzędzie w systemie rekrutacji – asystenta AI, który ułatwia składanie dokumentów rekrutacyjnych.
Katarzyna Kamecka
Sztuczna inteligencja w miejscu pracy
Technologie oparte na AI znajdują zastosowanie w wielu sektorach – od logistyki i przemysłu po finanse. W wielu miejscach są już powszechnie wykorzystywane, co nie pozostaje bez wpływu na relacje pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Regulacje prawne często nie nadążają za tempem zmian technologicznych. Odpowiedzią na te wyzwania jest unijne rozporządzenie AI Act, którego celem jest uregulowanie zasad korzystania ze sztucznej inteligencji, również w kontekście środowiska pracy.
Aneta Mościcka
Plac zabaw dla dzieci ze szczególnymi potrzebami
Prawne wymogi zorganizowania placu zabaw przy budynku określają przepisy rozporządzenia, regulują one m.in. kwestie wielkości placu, jego ogrodzenia i wymogi dotyczące nasłonecznienia, a także odnoszące się do dzieci ze szczególnymi potrzebami.
CPK: Na inwestycjach kolejowych skorzysta wiele miast średnich
Spółka twierdzi, że w przestrzeni publicznej rozpowszechniane są nieprawdziwe informacje o rzekomym radykalnym ograniczeniu planów inwestycji kolejowych. I zapewnia, że na rozbudowie istniejących i budowie nowych linii skorzystają też mniejsze ośrodki.
Sławomir Bukowski
Polskie drogi, czyli jeden wielki bałagan
Źle ustawione, nieczytelne lub uszkodzone znaki wprowadzają kierowców w błąd. Setki reklam utrudniają dostrzeżenie znaków. Cały system zarządzania ruchem drogowym w Polsce jest nieskuteczny! – alarmuje NIK. Żaden ze skontrolowanych podmiotów nie realizował prawidłowo zadań związanych z oznakowaniem dróg publicznych.
CBA: fałszywe dyplomy kilku uczelni wyższych
Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali 5 osób, w tym byłych rektorów prywatnych uczelni, podejrzanych o wystawianie fałszywych dyplomów pozwalających zasiadać w radach nadzorczych spółek Skarbu Państwa. Nie ma na razie informacji, czy w kręgu śledztwa znajdują się samorządowcy.
Rozmawia: Dominik Krzysztofowicz
Wkład mieszkańców w lokalny proces decyzyjny to czysty zysk
Czy panel obywatelski może być czymś więcej niż efektownym dodatkiem do lokalnej polityki? Dr hab. Joanna Podgórska-Rykała, profesor Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, przekonuje, że tak – pod warunkiem, że samorząd dopuści mieszkańców do głównego stołu, a nie jedynie na widownię. W świeżo wydanej monografii autorka odsłania kulisy dziewięciu paneli obywatelskich z siedmiu polskich miast.
Najbardziej innowacyjne samorządy
Rybnik, Pleszew, Brzozie, powiat myślenicki i województwo lubuskie z nagrodami w konkursie Innowacyjny Samorząd.
Głogów: mieszkania czynszowe i TBS
W najbliższych czterech latach miasto planuje budowę około 300 nowych mieszkań. Inwestycje realizowane są równolegle w dzielnicach Nowy Piastów i Żarków. Prace nie zwalniają tempa, w marcu oddano do użytku pierwsze lokale czynszowe, a w kwietniu ruszyła budowa budynku TBS, w którym znajdzie się 40 mieszkań.
Nawra: historyczny pałac odzyskuje blask
Rozpoczął się pierwszy etap prac rewitalizacyjnych w zabytkowym zespole pałacowo-parkowym, w którym ulokowane zostanie Muzeum Ziemiaństwa im. Rodziny Sczanieckich. W obecności marszałka woj. kujawsko-pomorskiego Piotra Całbeckiego i przedstawicieli lokalnych władz podpisano umowę z wykonawcą odpowiedzialnym za odtworzenie historycznego układu parkowego z końca XIX wieku.
Bartosz Klimas
Wokół Saturna
Czeladź jest być może jedynym z miast Zagłębia, które w tak dużej skali zadbało o rewitalizację obiektów pogórniczych. Samorząd odnawia kolejne budynki dawnej kopalni Saturn. Ostatnio oddano wyremontowany budynek cechowni – znajdzie się w nim wystawa opowiadająca o górniczej tożsamości regionu.
Nowoczesne przedszkole bez barier
Pięć przestronnych i nowoczesnych sal dydaktycznych, specjalistyczna sala sensoryczno-logopedyczna, kuchnia z jadalnią, aula widowiskowa oraz pełne zaplecze sanitarne i administracyjne – tak wygląda nowe przedszkole w gminie Lelów, które właśnie otworzyło swoje drzwi dla najmłodszych mieszkańców.
Mariusz Sikora*
Nie żyje Zbigniew Burzyński, wieloletni prezydent Kutna
Znakomicie wykorzystał swój czas. Zmienił szare miasto doświadczone transformacją lat 90. i bezrobociem strukturalnym w miasto dynamicznego rozwoju, w Kutno – miasto róż.
Pracownie szkolne pod lupą PIP
Nieaktualne karty charakterystyki niebezpiecznych substancji, brak etykiet, nieprawidłowe instrukcje BHP, niewłaściwe przechowywanie substancji – ujawniła PIP w szkolnych pracowniach chemicznych
Trzynastki dla pracowników kultury
Wprowadzenie dodatkowego wynagrodzenia rocznego ma być jednym z elementów projektu nowelizacji ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej – wynika z informacji MKiDN.
Barbara Świba
Nieprawidłowe ustalanie w planach miejscowych wskaźnika maksymalnej wysokości zabudowy
Rozróżnienie pojęć „wysokość budynku” i „wysokość zabudowy” ma istotne znaczenie nie tylko dla przejrzystości ustaleń planistycznych, ale również dla legalności całego aktu prawa miejscowego. Błędne lub nieprecyzyjne zdefiniowanie wskaźnika może prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały planistycznej.
Zdzisław Majewski*
Kłopoty z meldunkiem
Powróciła dyskusja na temat konieczności przywrócenia obowiązku meldunkowego. Przypomnę, że w ramach modnej i dziś deregulacji prawnej, w ramach wcześniejszej – podobnej – od 1 stycznia 2016 r. został zniesiony obowiązek zgłaszania administracji gminnej zmiany miejsca pobytu. Nadal istnieje jednak obowiązek meldunkowy jako forma ewidencji, ale ustały sankcje za jego niedopełnienie.